- دیرین‌شناسی و تکامل
شناسایی نخستین پروتیین دایناسوری

حذف تصاویر و رنگ‌ها  | تاریخ ارسال: 1386/2/11 | 

تیرانوزوروس رکس(Tyrannosaurus rex) اکنون فقط استخوان‌هایی خشک نیست، بلکه برای نخستین بار بخشی از گوشتش را داریم.

پژوهشگران پروتیینی را از استخوان پای این دایناسور به دست آورده‌اند که دیرینگی آن به 68 میلیون سال پیش باز می‌گردد. آن‌ها توالی اسیدآمینه‌های این پروتیین را تعیین کرده و دریافته‌اند که نوعی کلاژن(فراوان‌ترین پروتیین استخوان) است.

توالی‌های پروتیین‌ها از آن چه که در فیلم پارک ژوراسیک از دستور ژنتیکی دایناسورها نشان داده شد، بسیار دور است، زیرا آن‌ها همه‌ی اطلاعات ژنومی را ندارند. با وجود این، ابزارهای مهمی برای مطالعه‌ی گونه‌های نابود شده هستند و چون پروتیین‌ها از DNA پایدارترند، می‌توانند از گذشته‌های بسیار دورتر باشند.

ادعاهایی پیشین مبنی بر یافته‌هایی از DNA دایناسورها ثابت نشده‌اند؛ کهن‌ترین نمونه‌ی DNA از نئاندرتال‌ها به دست آمده است که به 50 هزار سال پیش باز می‌گردد.

تا کنون کهن‌ترین پروتیین شناخته شده پروتیین کلاژن یک ماموت بود که 600 هزار سال پیش مرده بود. پروتیین دایناسور بیش از صدبار از پروتیین ماموت کهن‌تر ، اما نسبت به آن ناقص‌تر است.

نمونه‌ی پروتیین از استخوان ران این دایناسور به دست آمده است که دو سال پیش کشف شد و ماری سوییتزر، از دانشگاه کارولینای شمالی در ایالات متحده‌ی آمریکا از وجود بافت نرم در آن خبر داد و آن را بخشی از رگ‌های خونی دانست. در آن زمان او از ادعای خود مبنی بر این که این نمونه استخوان‌ها دارای پروتیین هستند، دست کشید، اما اکنون شواهد محکمی برای ادعای خود یافته است.

در آزمایشگاه خانم سوییتزر، نمونه‌های استخوان با پادتن کلاژن جوجه واکنش دادند. این یافته بسیار مهم است، زیرا پرندگان نزدیک‌ترین خویشاوندان زنده‌ی تیرانوزوروس رکس هستند. سپس، نمونه‌ها خالص‌سازی شدند و با دستگاه اسپکترومتر جرمی توانستند اندکی پروتیین به دست آورند. آن‌گاه توالی هفت قطعه از کلاژن را شناسایی کردند. از آن جا که مولکول کلاژن بسیار آهسته تکامل می‌یابد، همه‌ی توالی قطعه‌های آن با توالی قطعه‌های نمونه‌های زنده، از جمله جوجه‌ها، سمندرها و قورباغه‌ها، هم‌خوانی دارد.

کشف این پروتیین بسیار هیجان‌برانگیز است، اما جک هورنر که در این پژوهش همکاری داشته است، می‌گوید که دیرین‌شناسان باید سخت‌تر کار کنند تا فسیل‌هایی را به دست آورند که این پروتیین را بهتر حفظ کرده‌اند. بیشتر فسیل‌ها نزدیک سطح زمین پیدا شده‌اند و در این جا تجزیه‌ی پروتیین‌ها بالاست.

این پروتیین از استخوانی به دست آمده که 20 متر زیر زمین بوده است. هورنر می گوید:"اگر ما بتوانیم تا آن جا که امکان دارد به عمق رسوب‌ها نفوذ کنیم، نمونه‌های بسیاری مانند این پیدا خواهیم کرد."

منبع:

Hecht Jeff, Tyrannosaurus rex fossil gives up precious protein, NewScientist.com news service, 19:00 12 April 2007

نشانی مطلب در وبگاه :
http://jazirehdanesh.com/find.php?item=17.369.793.fa
برگشت به اصل مطلب