جزیره دانش- کوتاه و خواندنی
تاریخ علم در یک پاراگراف

حذف تصاویر و رنگ‌ها  | تاریخ ارسال: 1386/9/5 | 

  جان برنال، پژوهشگر و استاد تاریخ علم، معتقد است که چون علوم طبیعی با دستکاری و دگرگون کردن ماده ارتباط دارند، سرچشمه‌ی جریان اصلی علم را باید در فناوری‌های انسان‌های نخستین دانست که با تقلید و نه از راه آموزش به نسل‌های دیگر منتقل می‌شد. بیان علم در آغاز به صورت گفتار بود و سپس به صورت نوشتار درآمد و فرهنگ روزگار باستان از راه رشته‌ی ناگسستنی سنتی که تنها بخش اخیر آن به صورت نوشته برای ما مانده است، در فرهنگ روزگار ما اثری ژرف گذاشته است. به نظر او جریان اصلی علم چنین مسیری را پیموده است:

    "در طول تاریخ مراکز فعالیت‌های علمی همواره از جایی به جایی دیگر انتقال یافت و به جای آن‌که باعث جابه‌جا شدن مراکز بازرگانی و صنعتی باشد، خود از این جابه‌جایی پی‌روی کرده است. بابل، مصر و هند هر یک روزگاری کانون علوم باستانی بوده‌اند. یونان وارث مشترک آن‌ها شد و برای نخستین‌بار مبنای عقلانی علم را به مفهوم امروزی آن پی‌ریزی کرد. ولی این جهش پیشتاز فکر بشری، حتی پیش از سقوط و انحطاط قطعی دولت‌شهرهای قدیمی یونان به پایان رسید. علم در روم باستان قدر ندید و به صدر ننشست و در دروه‌ی حکومت‌های بربری اروپای غربی هم که اوضاع نامناسب بود، ارج و قربی نیافت. میراث علم یونان به شرق که هم از آن‌جا سرچشمه گرفته بود بازگشت. در سوریه، ایران، هند و حتی چین که در اقصای خاور قرار داشت، نسیم تازه‌ای از علم وزیدن گرفت و آن گاه در پرتو لوای اسلام ترکیبی شکوهمند یافت و از این طریق بود که علم و فن به اروپای قرون وسطی راه یافت. پیشرفت علم در قرون وسطی اگرچه در آغاز کند بود، ولی فعالیت‌ها و خلاقیت‌های عظیمی را باعث شد و سرانجام به پیدایش علوم جدید منجر گردید."

  برگرفته از:

  برنال، جان دزموند. علم در تاریخ. ترجمه‌ی اسد پورپیرانفر و کامران فانی. تهران: امیرکبیر، 1380، ص 7

نشانی مطلب در وبگاه جزیره دانش:
http://jazirehdanesh.com/find.php?item=1.443.871.fa
برگشت به اصل مطلب