جزیره دانش- کوتاه و خواندنی
سخنان خردمندانه‌ی انوشیروان

حذف تصاویر و رنگ‌ها  | تاریخ ارسال: 1386/9/1 | 

  در فهرست ابن ندیم زیر عنوان کتاب‌هایی که در پند و اندرز و حکمت نوشته شده‌اند، کتابی با عنوان المسائل به انوشیروان، پادشاه دادگر دودمان ساسانیان، نسبت داده شده است. قطعه‌ای از این کتاب را مسکویه، دانشمند، مترجم و نویسنده‌ی ایرانی، در کتاب جاودان خرد آورده است. بخشی از این قطعه را با ترجمه‌ی زنده یاد محمد محمدی ملایری در این جا می‌آوریم.

  و گفت: کسی که خرد نداشته باشد، سلطنت بر عزت او نیفزاید و کسی که قناعت نداشته باشد، مال بر بی‌نیازی وی نیفزاید.

  پرسیدند: چگونه مردمی برای پادشاهی شایسته‌ترند؟

  گفت: آن که بهبودی حال مردم را بیش‌تر خواهد و به تدبیر کارها داناتر باشد.

  پرسیدند: خودپسندی چیست و ریا چیست؟

  گفت: خودپسندی آن است که آدمی در خود آن چیزی را گمان برد که در او نیست تا جایی که تنها نظر خود را درست بداند و نظر دیگران را نادرست پندارد و ریا آن است که در برابر مردم خودسازی کند و خویش را اهل صلاح نشان دهد در حالی که از صلاح تهی باشد.

  گفتند: کدام یک از این دو زیانمندترند؟

  گفت: برای خود آدمی، خودپسندی و برای دیگران ریا، زیرا مردم گول ظاهر آراسته‌ی وی خورند و در کارهای مهم خویش بر وی اعتماد کند، در حالی که از خیانت‌های وی ایمن نمی‌تواند بود.

  گفتند: چگونه است که شما این سان در مطالعه‌ی کتاب‌ها سرفرو کرده‌اید که مردم همه‌ی نظرهای شما را از آن‌ها می‌دانند و تدبیر شما را به آن‌ها منسوب می‌دانند؟

  گفت: این بدان سبب است که ما دانش را برای فخرفروشی نمی‌خواهیم بلکه برای آن می‌خواهیم که از آن بهره‌مند شویم.

  گفتند: چه چیزی تلخ‌تر از هر تلخی است؟

  گفت: نیازمندشدن به کسی که چون دست نیاز به وی بری، اهل برآوردن آن نباشد.

  گفتند: کدام یک از دانسته‌های فرمانروا برای او سودمندتر است؟

  گفت: این که بداند که وی نمی‌تواند دهان مردم را ار یادآوری عیب‌ها و بدی‌های خویش ببندد که چون این بداند دیگر برای بستن دهان مردم به تهدید و درشتی دست نیازد و خشنودی آنان و بازداشتن ایشان از یادآوری بدی‌ها و عیب‌های خود، مگر در اصلاح نفس خویش و اخلاص در کار و نیک‌ساختن اندیشه‌ی خود نجوید.

  و چون انوشیروان کتاب مسائل بپرداخت، در پایان آن چنین گفت:

  من در جوانی خرد را برتر از هرچیزی می‌نهادم و دانش را دوست می‌داشتم و در جست و جوی هر آموختنی بودم و دریافتم که خرد بزرگ‌ترین و باارزش‌ترین چیزها و خوی نیک بهترین منش‌ها و بردباری آراسته‌ترین خصلت‌ها و هم‌دردی بهترین کارها و میانه‌روی بهترین روش‌ها و فروتنی پسندیده‌ترین صفت‌ها ست.

  برگرفته از:

  محمدی، محمد. تاریخ و فرهنگ ایران در دوران انتقال از عصر ساسانیان به عصر اسلامی(جلد چهارم). تهران: توس، 1380  

نظر خود را در بخش افزودن نظرات(بالا سمت چپ) بنویسید.

با انوشیروان بیشتر آشنا شوید

نشانی مطلب در وبگاه جزیره دانش:
http://jazirehdanesh.com/find.php?item=1.443.869.fa
برگشت به اصل مطلب