جزیره دانش- کوتاه و خواندنی
سومری‌ها‌ی ایرانی

حذف تصاویر و رنگ‌ها  | تاریخ ارسال: 1384/12/21 | 

کالین رنان، پژوهشگر و نویسنده‌ی چند کتاب درباره‌ی تاریخ علم و از نویسندگان دانش‌نامه‌ی بریتانیکا، در کتاب تاریخ علم کمبریج نوشته است:

"سومری‌ها حدود 3 هزار سال پیش در سندهایشان نوشتند که خود را برتر از کولیان و کوه‌نشینان شمال می‌دانند که " خانه نمی‌شناسند و گندم نمی‌کارند". بی‌تردید سومریان با سامیانی که در شمال به سر می‌بردند و مورد انتقاد سومری‌ها بودند، تفاوت بسیار داشتند. مدت‌ها پیش از میلاد، سومری‌ها مرداب‌های جنوب را خشک کرده بودند، زمین را آبیاری کرده بودند، گاو، الاغ، گوسفند و بز را اهلی کرده بودند، ارابه‌های چرخ‌دار ساخته بودند و در خانه‌هایی از خشت و گل زندگی می‌کردند. چنین می‌نماید که آن‌ها وارثان فرهنگی بودند که دست کم از یک هزار سال پیش‌تر پی‌ریزی شده بود."

در پی خاستگاه سومری‌ها بودیم که در دانش‌نامه‌ها و چند پایگاه اینترنتی از جمله http://www.historyforkids.org خواندیم که سومری‌ها زا سرزمین دیگری به جنوب میان‌رودان کوچ کرده بودند:


The Sumerians themselves believed that they had come to the Euphrates from somewhere else, probably in boats from the Persian Gulf, and archaeology shows that it is true that their first cities were near the Persian Gulf, though they later spread out northward.


یعنی سومری‌ها از خلیج فارس به سومر کوچ کرده‌اند. با چند شرق‌شناس تماس گرفتیم و از خاستگاه سومری‌ها پرسیدم. پروفسور یاکوب کلین(Jacob Klein) چنین پاسخ داد:


To the best of my knowledge, the Sumerians believed that they were indigenious (original) in Mesopotamia. They were not aware of having come from wlsewhere. The same with the Babylonians. All these people believed that they were there from the creation of the world. The theory of the Sumerians originating from outside of Mesopotamia was developed by modern archeologists and Sumerologists. Indeed, one of the theories is that they came from Iran. Kramer looked for theri origins in India (but gave it up). It cannot be determined.


یعنی باستان‌شناسان جدید خاستگاه آنان را از ایران می‌دانند. البته، بیش‌تر باستان‌شناسان قدیمی از جمله خود پروفسور یاکوب کلین به بومی بودن آن‌ها باور دارند.

در این باره هنوز در حال برسی هستیم. با این همه، به نظر می‌رسد سومری‌ها گروهی از ایرانیان بودند که به علت بالا آمدن آب دریا، از بستر خلیج فارس به جنوب میان رودان کوچ کردند. آن‌ها که وارث تمدن ایران پیش از هخامنشی بودند، دستاوردهای تمدنی خود را به مردمان دیگر، از جمله آشوری‌ها، کلدانی‌ها، بابلی‌ها و مصریان، هدیه دادند. اگر این نظریه با سندهای بیش‌تر بیش از پیش پشتیبانی شود، آن‌گاه ایران را باید سرچشمه‌ی تمدن بشری دانست.

در دانش‌نامه‌ی کلمبیا نوشته شده که آن‌ها از ایران یا هندوستان آمده‌اند، اما همان‌طور که پروفسور یاکوب کلین نوشته است، پژوهشگری که خاستگاه هندی را برای سومری‌ها مطرح کرد بود، نظر خود را پس گرفته است.


Some evidence suggests that they may have come as conquerors from the East (possibly from Iran or India). ‍‍Columbia Encyclopedia


جهانشاه درخشانی با برسی آب و هوای جهان و بررسی‌های دیگری مانند بررسی متن‌ها کهن ایرانی و بررسی‌های زبان‌شناختی، چنین نتیجه‌گیری کرده است که دست‌کم بخشی از بومیان آریایی در دوران یخبندان در جنوب ایران و در بستر خلیج فارس زندگی می‌کرده‌اند که البته امروزه پر از آب شده است. به نظر او گرم شدن هوا و پیشروی آب در خلیج فارس این مردمان را ناگزیر کرد به سوی شمال، که آب و هوای خنک‌تری داشت، کوچ کنند؛ البته، در آغاز به میان‌رودان و فلسطین که نسبت به فلات ایران گرم‌تر بودند. به نظر درخشانی، به همین دلیل نام شهری مانند "اریحا(با پیشینه‌ای ده هزار ساله) در فلسطین و نام رودهای دجله و فرات و بسیاری از نام‌های جغرافیایی میان‌رودان تنها با زبان آریایی‌ها مفهوم پیدا می‌کنند.(دانشنامه‌ی کاشان، بخش سوم از کتاب سوم، صفحه‌ی 89 و 90)

گفت و گوی امیرحسین رسائل را با دکتر جهانشاه درخشانی در پایگاه اینترنتی روزنامه شرق بخوانید:

• آریایی ها از شمال نیامدند

• تمدنی که از نو باید شناخت

نشانی مطلب در وبگاه جزیره دانش:
http://jazirehdanesh.com/find.php?item=1.443.532.fa
برگشت به اصل مطلب