جزیره دانش- کوتاه و خواندنی
معلمان ایرانی دموکریتوس

حذف تصاویر و رنگ‌ها

خشیارشا، پادشاه بزرگ امپراتوری هخامنشی، در یکی از لشکرکشی‌های خود به یونان، در خانه‌ی داماسیپوس، پدر دموکریتوس و یکی از ثروتمندان شهر باستانی آبده‌را (در ترکیه)، اقامت کرد. در این سفر جادوگران و حکیمان پادشاه با او همراه بودند. پادشاه ایران وقتی از آبده‌را عزیمت می‌کرد دستور داد چند تن از آنان در آن‌جا بمانند و به فرزندان داماسیپوس،  از جمله دموکریتوس، دانش‌های گوناگون بیاموزند.

    دانایان پارسی که دموکریتوس کوچک را آموزش می‌دادند از جهت‌های بسیار با یونانیان اختلاف‌نظر داشتند و به عقیده‌ی آن حکیمان دو جهان وجود داشت: جهان بزرگ، یعنی عالم، و جهان کوچک که همان انسان باشد. به‌نظر می‌رسد دموکریتوس به کمک معلمان ایرانی خود با آموزه‌های حکیمان هندی  [و شاید بابلی]  آشنا شده باشد. هندیان باور داشتند که هر چیزی از نقطه‌های ریزی درست شده است؛ از این نقطه‌ها خط و از خط سطح و از سطح جسم ساخته شده است.

منبع: ایلین سگال، انسان در گذرگاه تکامل(جلد دوم صفحه‌ی 97-95)، ترجمه‌ی محمد تقی بهرامی حران، کتاب‌های سیمرغ( انتشارات امیرکبیر)، چاپ دوم 1354

چند نکته:

  1. دموکریتوس همان دانشمندی است که به نادرست دانشمند یونانی خوانده می‌شود و به نادرست نخستین دانشمندی که از جهان ذره و اتم سخن گفته است. خود وی نیز اشاره کرده که برای فراگیری دانش به سرزمین‌ها گوناگون سفر کرده و سخن حکیمان را گوش فرا داده است. جالب است بدانید سفر نخست او به مشرق زمین و میان‌رودان و سفر دوم او به آتن بوده است. در واقع، وی مفهوم اتم را از سومری‌ها و بابلی‌ها گرفته است.
  2. به نظر می‌رسد منظور از جادوگرانی که همراه خشیارشا بودند، مغان زردشتی باشد. یادآور می‌شود که واژه‌ی Magic به معنای جادو از واژه‌ی پارسی "مغ" گرفته شده است و در گذشته دانش در حوزه‌ی فعالیت عالمان دین، از جمله مغ‌ها، پرورش می‌یافت. این که خشایارشا را تعدادی دانشمند همراهی می‌کردند، موضوع جالبی است که از همنشینی شاهان ایران با دانشمندان حکایت دارد.
  3. این رویداد تاریخی و صدها رویداد دیگر نشان می‌دهد که تاریخ علم به بازنگری نیاز دارد و باید سهم مشرق زمین در پیشرفت دانش بشری بازیابی شود. در بیش‌تر کتاب‌هایی که در زمینه‌ی تاریخ علم نگاشته شده است، با جهت گیری یا از روی کم‌آگاهی، به سهم درخشان تمدن‌های شرقی، از جمله تمدن ایرانی، پرداخته نشده است.

 

نشانی مطلب در وبگاه جزیره دانش:
http://jazirehdanesh.com/find.php?item=1.443.387.fa
برگشت به اصل مطلب