جزیره دانش- از کارشناس بپرس
ال نینو چیست؟ چه اثری برآب و هوا دارد؟

حذف تصاویر و رنگ‌ها  | تاریخ ارسال: ۱۳۸۵/۱۰/۲۵ |  نویسنده: آقاي حسین دانشفر | 

  پرسشگر: جمیله عجمی، خراسان، گناباد

  ال‌نینو یک پدیده‌ی آب و هوایی است که با گرم شدن آب‌های سطحی اقیانوس آرام در ساحل غربی آمریکای جنوبی همراه است. این پدیده هر 4 تا 12 سال یک بار رخ می‌دهد و باعث زیان‌های مالی میلیاردی به صنعت ماهی‌گیری کشور پرومی‌شود، زیرا نبود آب سرد سرشار از مواد غذایی، مرگ پلانکتون‌ها(جانداران ریز آبزی) یعنی غذای ماهی ها را در پی دارد.

  ال‌نینو، یا درست‌تر بگوییم "ال‌نینیو"، یک واژه‌ی اسپانیایی به معنای پسر مسیح است. در آغاز سده‌ی 16 میلادی، ماهیگیرانی که در آمریکای جنوبی زندگی می‌کردند متوجه جریان غیرمعمول آب گرم شدند که هر چند سال یک بار هنگام کریسمس به ساحل آن‌جا نزدیک می‌شد. چون ماهیگیران اعتقاد داشتند که فرزند مسیح نیز در همین زمان به دنیا می‌آید و به زبان اسپانیایی سخن می‌گفتد، این پدیده را ال‌نینیو نامیدند.

  این پدیده نخستین بار پس از ال‌نینوی اواخر سال 1982 تا نیمه‌های1983 توجه دانشمندان را جلب کرد، زیرا تا آن زمان ال‌نینویی به آن شدت رخ نداده بود. پس از چند سال، بار دیگر این پدیده با شدت بسیار در 1998-1997 رخ داد که زیان‌های بسیاری به بار آورد. توفان‌های شدیدی بر ساحل شرقی قاره‌ی آمریکا وزیدن گرفت و جزیره‌های هاوایی تا هاییتی را تحت تاثیر خود قرار داد. سیل‌هایی در بخش‌های جنوب شرقی ایالات متحده‌ی آمریکا، کوبا، اکوادر و شمال پرو روان شد و خشکسای‌های شدیدی در آمریکای جنوبی و مرکزی، استرالیا، فیلی‌پین، اندونزی و هندوستان پدیدار شد.

  هواشناسان با بررسی‌های گوناگون به این نتیجه رسیدند که علت این همه دگرگونی آب و هوایی، جریان آب گرم غیرطبیعی است که در اقیانوس آرام، به ویژه در ساحل پرو و اکوادور، رخ می‌دهد. علت بروز این دگرگونی، ضعیف شدن وزش بادهای همیشگی به نام بادهای الیزه(تجارتی) است که آب‌های گرم را به سوی سواحل غربی اقیانوس آرام(یعنی به سوی شرق آسیا) می‌رانند. در نتیجه، دمای آب‌های سطحی در سواحل شرقی اقیانوس آرام( ساحل غربی آمریکای جنوبی) تا 27 درجه‌ی سلسیوس افزایش می یابد و ماهی‌ها و گیاهانی که نمی‌توانند در چنین آب‌هایی زندگی کنند، از بین می‌روند.

AWT IMAGE 

  پی آمدهای ال‌نینو به اقیانوس‌ها محدود نمی‌شود،، زیرا پدیده ا‌ی است که هم از اتمسفر اثر می‌پذیرد و هم بر اتمسفر اثر می‌گذارد. دمای آب اقیانوس‌ها اثر زیادی بر دمای جو و الگوهای آب و هوا دارد. از این رو، در جریان پدیده‌ی ال‌نینو خشک‌سالی، توفان‌های ناگهانی و سیل‌های مرگبار را در بخش‌های گوناگون جهان می‌توان دید. اثر ال‌نینو را بر اتمسفر تا حدود 70 درصد برآورد کرده‌اند.

  برای این که چگونگی اثرگذاری ال‌نینو را بر آب و هوا بهتر درک کنید، آزمایش زیر را انجام دهید: دو فنجان هم‌اندازه بردارید. یکی را با آب داغ(نه جوش) و دیگری را با آب سرد پر کنید. هر دو فنجان را نزدیک هم روی میز بگذارید. هر یک از دست های خود را روی یکی از فنجان‌ها نگه دارید تا تفاوت دمای هوای بالای هر فنجان را حس کنید. (دست شما نباید با آب فنجان‌ها برخورد داشته باشد). آب داغ درون فنجان، هوای بالای خود را گرم می‌کند.

  اکنون در نظر بگیرید که در ظرف بزرگی که میلیون‌ها برابر فنجان است، آب داغ ریخته باشید. آن آب داغ تا چه اندازه جو زمین را گرم و مرطوب می‌کند؟! هنگامی که این هوای گرم و مرطوب آرام‌آرام سرد می‌شود، ابرهای باران‌زا پدید می‌آیند. این ابرها ممکن است باران‌های سیل‌آسا را در جای دیگری فرو بریزند. 

تصویرهایی برای فهم بهتر

نوسان دما در آب اقیانوس

دگرگونی در جریان بادهای تجاری

تصویر و توضیح از پایاگاه ناسا

از کارشناس بپرس

نشانی مطلب در وبگاه جزیره دانش:
http://jazirehdanesh.com/find.php?item=1.473.707.fa
برگشت به اصل مطلب