Home Home Information Contact Site Map Library English Site
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی
نشر الکترونیک
حرف اول
برترین های کتابخانه
آیین نوشتن
تازه‌های نشر
دانش‌نامه‌ها
نویسندگان نامدار
گنجینه کتاب
برترین مقاله‌ها
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
آخرین مطالب بخش
:: ترویج علم با دانش‌نامه‌های الکترونیکی
:: کتاب‌های اخترشناسی و فضا منتشر شد
:: سرگذشت کتاب مرجع در ایران
:: چگونه از اثرات ریزگردها بر سلامت خود بکاهیم؟
:: بازخوانی تاریخ پزشکی معاصر ایران
آخرین مطالب سایر بخش‌ها
:: نقش کتابخانه‌های دیجیتال چندرسانه‌ای در پیشرفت آموزش
:: چه چیزی دختران را دختر می‌سازد؟
:: پژوهشگر تاریخ علم چه کار می کند؟
:: ریش دراز
:: بزمجه: یادگار دایناسورها
:: یوسف ثبوتی: بنیان‌گذار نخستین رصدخانه‌ی پژوهشی ایران
:: سرشت علم و جایگاه آن در استانداردهای آموزش علوم
:: دو خدای بی‌مصرف
:: امیراعلم و بهداشت در ایران
:: چرا میان آتن و ایران جنگ درگرفت؟
کتابک
:: معلمان برای معلمان می‌نویسند ::
 | تاریخ ارسال: ۱۳۸۴/۷/۵ | نویسنده: آقاي حسن سالاری | 

به شما معلم گرامی تبریک می‌گوییم که تصمیم گرفته‌اید برای پایگاه علمی آموزشی جزیره دانش، که در واقع جزیره‌ی شماست، مقاله بنویسید. شما معلم موفق می‌خواهید از تجربه‌های خود بنویسید، از فعالیتی که انتخاب کرده و در کلاس با دانش‌آموزان خود انجام داده‌اید. می‌خواهید از فکر تازه‌ای بنویسید که در کلاس پیاده کرده‌اید و با دستاوردهای دور از انتظار آن رو به رو شده‌اید. می‌خواهید بنویسید که چگونه فضای مناسبی را برای شرکت‌کردن دانش‌آموزان در فرایند تدریس فراهم کرده‌اید و می‌خواهید بنویسید که چه دشواری‌هایی در روند فعالیت آموزشی خود داشته‌اید و چگونه آن‌ها را بر طرف کرده‌اید.

بسیاری از مقاله‌هایی که در مجله‌های ویژه ی معلمان در کشورهای پیشرفته چاپ می‌شود، که برخی از آن‌ها پس از ترجمه در همین پایگاه منتشر شده است، به موضوع‌هایی از این دست پرداخته‌اند. موضوع‌هایی که شما با آن بیگانه نیستید و چه بسا گاهی راهکارهای کارآمدتری برای آن‌ها دارید. بیش‌تر آن‌مقاله‌ها را نیز معلمانی مانند شما می‌نویسند و راهکارهای ساده‌ اما جالب و کارامدی برای لذت‌بخش‌کردن فرایند آموزش پیشنهاد می‌کنند؛ راهکارهایی که نتیجه‌ی مطالعه و تجربه‌های کلاسی آنان است.

معلمی برای جذاب کردن درس علوم، دانش‌آموزان را به میوه‌فروشی محله می‌برد؛ معلم دیگر مسابقه‌ی هوا کردن بادبادک برگزار می‌کند؛ دیگری از مامور آتش‌نشانی دعوت می‌کند به کلاس درس بیاید و درباره‌ی روش‌های خاموش کردن آتش با دانش‌آموزان به گفت‌و گو بنشیند و یکی هم دانش‌آموزان را در تهیه‌ی روزنامه دیواری علمی هدایت می‌کند. آری مقاله‌هایی که در مجله‌های خارجی چاپ می‌شود، چیزهایی به همین سادگی را مطرح می‌کنند.

چه بسا شما راهکارهای جالب‌تری هم داشته باشید، اما تفاوت شما و این معلمان در این است که آنان از این راهکارهای به ظاهر ساده به سادگی نمی‌گذرند و فرهنگ آموزشی شفاهی خود را به فرهنگ آموزشی نوشتاری تبدیل می‌کنند. البته، شرایط جامعه‌ی آنان به نحوی است که آنان را به این سو رهنمون می‌شود. مقاله‌هایی که آنان می‌نویسند بخشی از پیشینه‌ی آموزشی آنان می‌شود که هم به لحاظ معنوی و هم به لحاظ مادی پیامدهای مثیتی برای آنان دارد. برای مثال، برترین آن‌ها هر ساله مورد تشویق قرار می‌گیرند و حتی جایزه‌ی ویژه‌ی ریاست جمهوری دریافت می‌کنند.

ما معتقدیم تجربه‌های معلمان خوب کشورمان نیز ارزشی این چنین دارد. اما به نظر ما دو عامل باعث شده است این تجربه‌ها در چارچوب نوشتار ماندگار نشوند و الهام‌بخش معلمان دیگر نباشند. عامل نخست در لا‌به‌لای جمله‌های پیشین نهفته است. از این رو، به عامل دوم می‌پردازم که همانا مشکل نگارش است. از تعداد اندکی که بگذریم، بیش‌تر معلمان در بیان شیرین تجربه‌های شیرین خود استاد هستند، اما زمانی که از آن‌ها می‌خواهیم آن چه را می‌گویند به لباس نوشتار زینت بخشند، دچار مشکل می‌شوند، البته بازهم با در نظر نگرفتن تعداد اندکی!

مشکل از کجاست؟ خود پاسخ گفتن به همین پرسش هم مشکلی شده است! اکنون جای آسیب‌شناسی این موضوع نیست و ما می‌خواهیم درچارچوپ چند مقاله، راهکارهایی به شما پیشنهاد کنیم که بتوانید تجربه‌های ارزشمند خود را در چارچوب مقاله‌ای جذاب و خواندنی از راه این پایگاه در اختیار همکاران خود قرار دهید تا در آینده‌ی نزدیک به این شعار جامه‌ی عمل بپوشانیم که: معلمان برای معلمان می‌نویسند.

گام اول : آشنایی با ساختار مقاله‌ی علمی آموزشی

اهمیت چگونگی نوشتن، از نوشتن کمتر نیست. آری همان گونه که برای رسیدن به دستاوردها و مفهوم‌های علمی و آموزشی از روش دقیق و پذیرفته شده‌ای پیروی می‌کنیم، برای معرفی آن‌ها نیز باید شیوه‌ی مناسب و پذیرفته شده‌ای را در نظر داشته باشیم. بسیاری از مجله‌ها چارچوب مشخصی برای مقاله‌های خود طراحی کرده‌اند، اما در بیش‌تر مجله‌های علمی آموزشی چارچوبی که در ادامه معرفی می‌شود، پذیرفته شده است.

منظور از مقاله‌های علمی آموزشی، مقاله‌هایی است که به شیوه‌ی آموزش مفهوم‌های علمی می‌پردازند و بیش‌تر برای معلمان منتشر می‌شوند. این عبارت را به این دلیل به کار می‌بریم تا این گونه مقاله‌ها را با مقاله‌های علمی پژوهشی( scientific research ) یا آموزشی پژوهشی( educational research )، که از سوی پژوهشگران دانشگاهی نوشته می‌شوند، و مقاله‌های علمی خبری( scientific news ) که در مجله‌های علمی و روزنامه‌ها برای اطلاع رسانی منتشر می‌شوند، مجزا سازیم.

یک مقاله‌ی علمی آموزشی شش بخش اصلی دارد.1) عنوان؛ 2) مقدمه؛ 3) پیکره؛ 4) نتیجه؛5) منابع و 6)جدول‌ها، نمودارها و عکس‌ها.

مقدمه خواننده را به دام می‌اندازد

مقدمه‌ی خوب توجه خواننده را به مقاله جلب می‌کند و به آنان کمک می‌کند تصمیم بگیرند آیا برای خواندن آن مقاله وقت بگذارند یا نه. چند پاراگراف نخست مقاله باید اطلاعات زیر را در اختیار خواننده قرار دهد:

آن چه در مقدمه می‌آید

نمونه

1. به طور خلاصه، موضوع اصلی مقاله را مشخص کند.

همه ‌ی دانش آموزان، به خصوص آنانی که با طبیعت کمتر ارتباط دارند، با ی د فرصت مشاهده گیاهان و جانوران مختلف را در کلاس درس و زمین مدرسه داشته باشند. (موضوع اصلی: ارتباط دانش‌آموزان با طبیعت)

2. نوع مقاله‌ای را که نوشته شده است، مشخص کند؛ دیدگاه آموزشی، روش تدریس، فعالیت یا طرح درس.

طرح ‌ های ساده ‌ ای که در این مقاله پ ی شنهاد شده است، ماده ‌ی اولیه خاصی نم ی‌ خواهند؛ سه فعالیت که به دانش ‌ آموزان شهری در ی ادگ ی ری درباره طبیعت کمک می ‌ کنند و هر سه مورد بر اساس استانداردهای ملی آموزش علوم طراحی شده اند. (نوع مقاله: معرفی فعالیت)

3. روی جالب‌ترین، خاص‌ترین و چشمگیرترین نقطه‌ی مقاله تاکید کند.

کشاندن کنجکاوی علمی به حیاط مدارس بر هیجان درس ‌ ها می افزا ی د و احساس لذت بردن از فضای ب ی رون را در دانش‌آموزان پرورش می ‌ دهد. بنابراین، گر چه ممکن ا ست دانش ‌ آموزان شهری امکان پرسه ‌ زدن در هکتارها جنگل را نداشته باشند، آنان هنوز هم می ‌ توانند لذت پژوهش کردن در مح ی ط باز را تجربه کنند. (نقطه‌ی ثقل مقاله: استفاده از فضاهای شهری برای تقویت ارتباط دانش‌آموزان با طبیعت)

4. توضیح دهد که طرح درس یا فعالیت پیشنهادی مقاله در کجای برنامه‌ی آموزشی قرار می‌گیرد.

استانداردهای ملی آموزش علوم دانش ‌ آموزان را به کنجکاوی علمی فرا می ‌ خواند. ا ی ن فرا ی ند از آمادگی تا پا ی ه چهارم شامل راهکارهای ز ی ر است: پرسیدن سؤال ؛ طرح ریزی و اجرای آزمایشی ساده ؛ استفاده از ابزار ساده برای جمع ‌ آوری اطلاعات ؛ فراهم کردن یک توضیح نهایی ؛ و در آخر تبادل عقاید و توضیح دادن . انجام دادن پژوهش‌های پایه، در کنار فرا ی ند عادی ی ادگ ی ری محتوا، ی کی از راه ها ی ی است که دانش آموزان را در دست ی ابی به ا ی ن هدف ها کمک م ی‌ کند .( بنابراین، نویسنده مشخص کرده است کدام استاندارهای آموزشی را در فعالیت‌های پیشنهادی خود پوشش می‌دهد و در جای جای پیکره‌ی مقاله به این استانداردها اشاره می‌کند.)

5. مشخص کند چه چیزی باعث شده است نویسنده‌ی مقاله، آن فعالیت یا طرح درس را انتخاب کند.

بر اساس استانداردهای ملی آموزش علوم ، درک شکوه و پرم ای گی و هیجان دانستن درباره ‌ی طبیعت، از جمله مهم ‌ ترین هدف‌های آموزش علوم در مدارس است. کسب چنین تجربه ‌ ای برای دانش ‌ آموزان ساکن در مناطق شهری اغلب دشوار است. با وجود خیابان ‌ های آسفالت شده و ساختمان ها ی ی که دسترسی به فضای باز را محدود می کنند، طبیعت بسیار دور از دسترس به نظر می رسد. اما، دانش آموزان شهری نیز می توانند به روش ‌ های متعددی تجربه ‌ های ز یست محیطی داشته باشند و طب ی عت را در جاها ی ی که انتظار آن نمی‌ رود، پیدا کنند. (علت انتخاب موضوع: مشکل ارتباط با طبیعت در منطقه‌های شهری)

این نمونه‌‌ی ساختارشناسی یک مقدمه، از مقاله‌ی " طبیعت در شهر، شهر در طبیعت " برداشت شده است.

مقدمه‌‌ی خوب چند ویژگی دیگر نیز باید داشته باشد:

· نه زیاد کلی و نه زیاد مشروح باشد و در واقع هدف‌هایی را که از آن انتظار می‌رود در کم‌ترین جمله‌ها پوشش دهد.

· بینش خاص شما در آن مطرح شده باشد و با ارجاع دادن‌ به پژوهش‌های دیگران پر نشده باشد.

· به زبان عامیانه یا بسیار تخصصی نوشته نشده باشد.

· گیرا باشد و در صورت نیاز، از تشبیه، ضرب المثل یا خاطره برای جذاب کردن آن استفاده شده باشد.

· با چند جمله‌ی مناسب به پیکره‌ی مقاله پیوند شده باشد.

نمونه‌ای از مقدمه‌ای که خوب نوشته شده است

آشپزخانه یک منبع طبیعی برای کندوکاو علمی و جایگاه مفیدی برای کودکان است تا مهارت‌های فرایند علم را تجربه کنند و توسعه ببخشند. ما به عنوان پروفسورهای آموزش پیش‌دبستانی و ابتدایی که با کودکان زیادی ارتباط مستقیم داشته‌ایم، می‌خواهیم تعدادی از فعالیت‌های علمی آشپزخانه‌ای مورد علاقه‌مان را که بارها با دانش‌آموزان انجام داده‌ایم، به شما معرفی کنیم.

این فعالیت‌ها بسیار ساده هستند و به مواد اندکی نیاز دارند، به استانداردهای آموزش علوم توجه دارند، فرایندهای پایه‌ای علوم را معرفی می‌کنند و موضوع‌هایی مانند آزمایش‌های ساده‌ی شیمیایی و عادت‌های تغذیه‌ای سالم را پوشش می‌دهند. به علاوه، در این فعالیت‌ها استفاده از مجله‌های علمی گنجانده شده است و علوم را با هنر و ادبیات نیز پیوند می‌زنند.

با وجودی که این فعالیت‌ها را در کلاس درس انجام می‌دادیم، دانش‌آموزان آن‌ها را به عنوان تجربه‌های علمی خانه‌ای همراه والدین خود انجام می‌دادند و به این صورت رابطه‌ی آموزشی و عاطفی دانش‌آموزان و والدین نیز تقویت می‌شود.

موضوع اصلی مقاله مشخص است (فعالیت‌های علمی ساده).

پایه‌ی آموزشی مشخص شده است.

نوع مقاله را به خواننده می‌گوید(فعالیت).

جزئیات غیر ضرور ندارد.

به صورت مناسب پایان یافته و به پیکره‌ی مقاله مرتبط شده است.

نمونه‌ای از مقدمه‌ای که خوب نوشته نشده است

انجام دادن فعالیت‌های علمی برای دانش‌آموزان اهمیت زیادی دارد. بر اساس تحقیقات، اگر دانش‌آموزان فعالیت‌های علمی انجام دهند، به داشتن شغل‌های علمی ترغیب می‌شوند(جونز 1998، اسمیت2001، واتسون 2000). به علاوه، استفاده از فعالیت‌های علمی در استانداردهای آموزش علوم مورد تاکیید قرار گرفته است( NRC1996 ). معلمان به جای آن که هر چه امکان دارد به تشریح مفاهیم بپردازند، باید از فعالیت‌های علمی استفاده کنند. در ادامه، فعالیت علمی موفقیت آمیزی شرح داده شده است.

موضوع اصلی مقاله مشخص نشده است.

پایه‌ی آموزشی مشخص نشده است.

تکرار دارد.

در یک پاراگراف دوبار ارجاع داده است.

به صورت مناسب پایان نیافته است.

برای این که با چگونگی نگارش مقدمه‌ی یک مقاله‌ی علمی و آموزشی بیش‌تر آشنا شوید، بهتر است این گونه مقاله‌ها را، که تعدادی از آن‌ها در بخش آموزش علوم همین پایگاه منتشر شده است، با دید ساختارشناسی مطالعه کنید. البته، به یاد داشته باشید ویژگی‌هایی که در بالا مطرح شد، در همه‌ی این مقاله‌ها به طور کامل گنجانده نشده است، اما باید تلاش کنیم مقاله‌هایمان را تا جایی که در توان داریم با ساختاری که معرفی شد، سازگار کنیم.

ادامه ...

پیکره‌ی مقاله تصویر کاملی را در معرض دید قرار می‌دهد

  
تسهیلات مطلب
سایر مطالب این بخش سایر مطالب این بخش
نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ
ارسال به دوستان ارسال به دوستان


کد امنیتی را در کادر بنویسید >
::
دفعات مشاهده: 8518 بار   |   دفعات چاپ: 3097 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 238 بار   |   0 نظر
کتابخانه جزیره
Persian site map - English site map - Created in 0.059 seconds with 986 queries by yektaweb 3461