Home Home Information Contact Site Map Library English Site
بخش‌های اصلی
حرف الف::
حرف ب::
حرف پ::
حرف ت::
حرف ث::
حرف ج::
حرف ح::
حرف خ::
حرف چ::
حرف د::
حرف ذ::
حرف ر::
حرف ز::
حرف ژ::
حرف س::
حرف ش::
حرف ص::
حرف ض::
حرف ط::
حرف ظ::
حرف ع::
حرف غ::
حرف ف::
حرف ق::
حرف ک::
حرف گ::
حرف ل::
حرف م::
حرف ن::
حرف و::
حرف ه::
حرف ی::
صفحه اصلی::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
آخرین مطالب بخش
:: قربانی، ابوالقاسم
:: تقی‌زاده، حسن
:: ابرلن، شارل
:: علمی‌غروی، حمیده‌
:: افشار، ایرج
آخرین مطالب سایر بخش‌ها
:: نقش کتابخانه‌های دیجیتال چندرسانه‌ای در پیشرفت آموزش
:: چه چیزی دختران را دختر می‌سازد؟
:: ترویج علم با دانش‌نامه‌های الکترونیکی
:: کتاب‌های اخترشناسی و فضا منتشر شد
:: پژوهشگر تاریخ علم چه کار می کند؟
:: ریش دراز
:: بزمجه: یادگار دایناسورها
:: یوسف ثبوتی: بنیان‌گذار نخستین رصدخانه‌ی پژوهشی ایران
:: سرشت علم و جایگاه آن در استانداردهای آموزش علوم
:: سرگذشت کتاب مرجع در ایران
پیرامون دانش‌نامه

دانش‌نامه‌ی جزیره  می‌خواهد بزرگ‌ترین گنجینه‌ی دانش را به زبان فارسی با نگاه ویژه به تمدن ایرانی فراهم کند. اکنون تنها چند مقاله برای آزمایش منتشر شده است که به زودی بر شمار آن‌ها افزوده می‌شود. راهنمایی‌های کاربران گرامی را بسیار سودمند می‌دانیم. پیام خود را بفرستید

:: کانال سو ئز ::
 | تاریخ ارسال: ۱۳۸۵/۹/۲۴ | نویسنده: آقاي سیروس غفاریان | 

  کانال سوئز آبراهه‌ای کشتی‌رو به طول 166 کیلومتر است که دریای سرخ را به دریای مدیترانه پیوند می‌دهد. کمترین پهنای این کانال، 55 متر و کمترین ژرفای آن 12 متر است. این کانال زیر نظر فردیناند دولسپس، مهندس فرانسوی، از بندر سعید تا خلیج سوئز ساخته شد و در 17 نوامبر 1869 میلادی پس از 11 سال کوشش هزاران کارگر گشایش یافت. این کانال از سال 1875 زیر فرمان انگلستان درآمد تا این که در سال 1856 به فرمان جمال عبدالناصر، رییس‌جمهور فقید مصر، ملی شد و تا 1957 بسته ماند. این کانال یک‌بار دیگر به هنگام جنگ شش روزه‌ی عرب‌ها با اسرائیل در سال 1967 بسته شد و در ژانویه‌ی سال 1975 بار دیگر باز شد.

  یک اندیشه‌ی باستانی

  فکر پیوند دادن دریای سرخ(ب حر احمر ) به دریای مدیترانه از را کندن یک کانال (ترعه)، بسیار کهن است و به روزگار باستان باز می‌گردد . نخستین‌بار مصریان باستان در 1500 هزار سال پیش از میلاد تصمیم گرفتند که چنین کاری بکنند . نویسندگان کهن ستی اول( 1318-1294 پیش از میلاد) را نخستین فرعونی می‌دانند که کوشش‌هایی در این راه انجام داد. پس از او، رامسس دوم ( 1294-1322 پیش از میلاد) و نخائوی دوم( 609-594 پیش از میلاد) روی آن کار کرده‌اند. اما نخائو به دلیل‌هایی که چندان روشن نیست، از این کار دست کشید. برخی از تاریخ‌نگاران از هزینه‌ی بالای انجام این کار نوشته‌اند و برخی نوشته‌اند که مهندسان هنگام انجام کار دریافتند که سطح دریای سرخ از دلتای نیل و مصر بالاتر است و پنداشتند که چنان‌چه راه باز شود، آب شوردریا، رود نیل و مصر را به زیر خود خواهد برد.

  وقتی که داریوش هخامنشی مصر را در سده‌ی پنجم پیش از میلاد تصرف کرد، از نزدیک بندر کنونی اسماعیلیه (در کنار دریای سرخ) کانالی حفر کرد که به شهر بوباستی می رسید و از آن ‌ جا به یکی از شاخه‌های نیل می‌پیوست و از راه نیل به دریای مدیترانه می‌رسید . مسیر کانالی که به فرمان داریوش ساخته شد و کانال سوئز کنونی تا دریاچه‌ی تمساح یکی است، ولی مسیر دو کانال از آن‌جا از هم جدا می‌شود. مسیر کانال داریوش به سوی غرب می‌رود تا اندکی بالاتر از بوباستی به شاخه‌ی اصلی نیل می‌پیوندد. اما مسیر کانال دو لسپس از دریاچه‌ی تمساح رو به شمال تا بندر سعید در ساحل دریای مدیترانه ادامه می‌یابد.

  هرودوت که طی سفر به مصر این کانال را دیده درباره‌ی ویژگی‌ها و چگونگی کندن آن نوشته است :" فرزند پسامتیک، نکومس ( نخائو ) بود که در مصر سلطنت کرد. نخائو نخستین کسی بود که دست به کار کندن مجرایی شد که به دریای اریتره می‌رفت و پس از او داریوش پارسی کار کندن آن را ادامه داد. طول این مجرا به اندازه‌ی چهار روز دریانوردی است. عرض آن را آن اندازه زیاد گرفتند که دو کشتی جنگی با سه ردیف پاروزن، که از روبه‌رو به هم می‌رسند، می‌توانند در آن دریانوردی کنند. آب آن از نیل می‌رسد. این مجرا از جایی آغاز می‌شود که اندکی بالاتر از شهر بوباستی قرار دارد و از کنار پاتاموس، که از شهرهای عربستان است، می‌گذرد و به دریای اریتره منتهی می‌شود ... این راه مستقیم‌ترین راه‌هاست ولی مجرا بسیار درازتر است، زیرا پیچ و خم زیاد دارد. در زمان نکومس 120 هزار مصری برای کندن آن از بین رفتند. نکومس در جریان کندن مجرا از ادامه‌ی کار دست کشید."

  داریوش پنج سنگ نوشته در پیرامون خلیج سوئز در جای کنونی شهر های سوئز، شالوف، سراپه ‌ اوم، تل المسخوته در 17 کیلومتری اسماعیلیه به خط هیروگلیف و میخی از خود به یادگار گذاشت. این سنگ نوشته ‌ ها را مصرشناسان در سال 1864 تا 1913 کشف و بررسی کردند . در سنگ نوشته ‌ای که کنار شهر سوئز پیدا شد، به فرمان داریوش این گونه نوشته شده است :

  " خدای بزرگی است اهورامزدا، که آن آسمان را آفرید، که این زمین را آفرید، که مردم را آفرید، که شادی مردم را قرار داد، که داریوش را شاه کرد، که به داریوش شاه شهریاری را که بزرگ و دارای اسبان خوب و مردان خوب است، ارزانی فرمود. داریوش شاه گوید: من پارسی هستم از پارس مصر را گرفتم. فرمان کندن این ترعه را دادم. از رودخانه‌ای به نام نیل که در مصر جاری است تا دریایی که از پارس می‌رود. پس از آن این ترعه کنده شد، چنان‌که فرمان دادم و کشتی‌ها از مصر از میان این ترعه به سوی پارس روانه شدند، چنان‌که من می‌خواستم . "

  کانال داریوش که دریای سرخ و رود نیل را به هم پیوند زد، از 514 تا 414 پیش از میلاد بهره‌بداری می‌شد و کشتی ‌ های م لت‌های گوناگون از آن رفت و آمد می ‌ کردند. پس از آن که اسکندر مقدونی، مصر را تسخیر کرد، یکی از جانشینان او به نام بطلمیوس دوم در 250 پیش از میلاد به بازسازی کانال پرداخت. در زمان حکومت تراژان امپراتور روم، این مسیر لایروبی شد. هنگامی که مسلمانان مصر را گشودند، کانال از گل ولای پر شده بود. عمرو بن عاص حاکم مصر به پاکسازی آن فرمان داد و از آن زمان این ترعه به خلیج امیرالمومنین معروف شد. این آبراهه در سال 700 میلادی به فرمان منصور عباسی ویران شد و پر گردید.

  آغازی دیگر از راهی دیگر

  از زمان حکومت ناپلئون بناپارت، توجه دولت فرانسه به مصر به این جهت افزایش یافت که زمامداران فرانسه در رقابت استعماری با انگلستان و روسیه می خواستند که از راه مصر و منطقه ‌ی خاورمیانه خود را به هندوستان برسانند. ناپلئون قصد داشت کانالی در مسیر کنونی کانال سوئز بسازد، ولی یک اشتباه مهندسی او را از این کار بازداشت. بر پایه‌ی برآورد مهندسان در آن زمان، سطح دریای سرخ بیش از 10 متر از سطح دریای مدیترانه بالاتر بود و ساختن کانال در این شرایط بسیار هزینه‌بر و زمان‌بر به نظر می‌رسید.

  در زمان حکومت محمدعلی پاشا در مصر، فردیناند دولسپس، حفر چنین کانالی را به محمدعلی پاشا، پیشنهاد کرد. اما حاکم مصر به خاطر ترس از دولت بریتانیا به این کار راضی نشد، زیرا از یک طرف دربار عثمانی نمی خواست داردانل و بسفور دیگری در مصر ایجاد شود و از جانب دیگر، لرد پالمرستون ، نخست وزیر انگلستان به این دلیل مخالف حفر کانال بود که دست اندازی قدرت ‌ های اروپایی به هندوستان ، که بزرگترین مستعمره آن دولت بود، آسان می شد .

  با مرگ محمدعلی پاشا و حکومت سعید پاشا در 4 ژوئیه 1854 ، فردیناند دولسپس به اجرای طرح خود امیدوار شد، زیرا او با سعید پاشا دوست بسیار صمیمی بود. این مهندس فرانسوی به رغم کارشکنی ‌ های دولت عثمانی و پالمرستون، در 30 نوامبر 1854 امتیاز ساختن کانال و بهره‌برداری فرانسه را از آن برای 99 سال از سعید پاشا دریافت کرد. سعید پاشا برای ساختن کانال مبلغ شصت میلیون فرانک از فرانسه وام دریافت کرد .

  فردیناند دولسپس نخستین ضربه کلنگ را در پنجم آوریل 1859 بر خاک پرت سعید فرود آورد. بی‌درنگ بیست و پنج هزار کارگر کار کندن را آغاز کردند. در آن زمان وسایل مکانیکی پیشرفته وجود نداشت و انجام این کار بزرگ به کارگران بسیاری نیاز داشت. از این رو، برای سرعت در کار ، شمار کارگران به روزی چهل هزار نفر رسید. بیشتر آن ‌ ها دهقانان پنبه ‌ کار مصری بودند و در جریان پیشرفت کار، نزدیک یکصد و بیست هزار کارگر قربانی شدند. همچنین، بر اثر جذب بسیاری از کشاورزان مصری به کار در کانال، تولید پنبه کاهش یافت و دولت مصر به ورشکستگی می رفت. از سوی دیگر ، دولت انگلستان نیز بر دولت مصر فشار آورد که این امتیاز را لغو کند . با وجود این، فردیناند دولسپس با پشتگرمی ناپلئون سوم و ملکه اوژنی با به کارگیری وسایل مکانیکی به کار خود ادامه داد. این مهندس توانست با بنیان‌گذاری شرکت " اونیورسال کانال سوئز " و گرفتن اعتباراتی به کار خود سرعت ب بخشد.

  سعید پاشا خدیو مصر زنده نماند تا محصول امتیازی که به فرانسوی ها داده بود ببیند و در 18 ژانویه 1863 درگذشت. جانشین او اسماعیل پاشا که در فرانسه آموزش دیده بود ، به سیاست سلف خویش ادامه داد و با شرکت اونیورسال کانال سوئز همکاری کرد. سرانجام ساختمان کانال سوئز در 17 نوامبر 1869 به پایان رسید و در حضور امپراتور اتریش، ولیعهد پروس و ملکه اوژنی از فرانسه گشایش یافت . بیش از یک ساعت شلیک توپ در گوش فردیناند دولسپس و تماشاگران صدا می ‌ کرد و پیروزی یکی از بزرگترین مهندسان فرانسوی بر طبیعت و مشکلات سیاست را اعلام می داشت. روز دوم کشتی زیبایی که ملکه فرانسه در آن جای داشت، پیشاپیش کشتی ‌ های دیگر در کانال به راه افتاد.

  پیش از کندن و گشودن این راه آبی، کشتی ‌ هایی که می ‌‌خ واستند از شمال اروپا یا ایالات متحده ‌ی آمریکا به خلیج فارس و اقیانوس هند رهسپار شوند ، پس از طی سواحل آفریقا و گذشتن از دماغه ‌ی امیدنیک یک مسیر 18 هزار کیلومتری را می پیمودند. اما پس از گشودن این آبراهه ، فاصل ه‌ی بین شمال اروپا تا خلیج فارس به ۹ هزار و سیصد کیلومتر کاهش یافت. مسیر آن به طرف جنوب از پهنه باتلاقی دریاچه ‌ی منزله می‌گذرد و در نیمه راه به دریاچه ‌ی تمساح می رسد که شهر اسماعیلیه بر ساحل آن است . این کانال پس از شهر اسماعیلیه در مسیر خود به سوی جنوب به بحیره المره (دریاچه ‌ی تلخ) و بندر توفیق می ‌ رسد.

  انگلستان در کانال سوئز

  راه دریایی تازه مسافت میان لندن و بمبئی را پنج هزار مایل کمتر کرد و به همین دلیل انگلستان را بر آن داشت که به هر صورت به کانال سوئز و مصر دست اندازی کند. از این رو، هنگامی که در سال 1875 بر اثر بحران اقتصادی حکومت مصر به قرض خارجی روی آورد و یکصد و هفتاد و شش هزار سهم کانال سوئز را به فروش گذاشت . دیزرایلی ، نخست وزیر انگلستان ، بخش زیادی از سهام را خرید و انگلستان سهامدار اصلی کانال شد. اسماعیل پاشا در برابر مشکلات خارجی و فشارهای دولت ‌ های انگلستان، عثمانی، فرانسه و همچنین مقروض شدن مصر، نتوانست کارها را داره کند و در 26 ژانویه 1879 استعفا کرد و پس از او فرزندش توفیق پاشا به حکومت رسید.

  در آن زمان دستگاه انگلستان در پی فرصتی بود که در مصر به صورت مستقیم دخالت کند. قیام ضد انگلیسی یک افسر مصری به نام اعرابی پاشا ، بهانه را به دست انگلستان داد و در 15 سپتامبر 1882 قاهره را اشغال نمود و از آن زمان دولت مصر، قیمومت بریتانیا را پذیرفت و پذیرفت تا زمانی که دولت مصر نتواند آرامش را در کانال سوئز فراهم کند ، حفظ آرامش در پیرامون کانال برعهده نیروهای انگلستان باشد. در زمان سلطنت ملک فاروق، نخست وزیر کشور مصر ، نحاس پاشا پذیرفت که انگلستان می تواند ده هزار سرباز و چهارصد هواپیما را در منطقه ‌ی کانال سوئز برای نظارت بر رفت و آمد کشتی ‌ ها در مسیر کانال سوئز در پایگاه های پیرامون کانال نگهداری نماید. این موافقتنامه زمانی به امضا رسید که چهارده سال از استقلال ظاهری مصر می گذشت ، ولی در عمل نیروهای انگلیسی در مصر دارای پایگاه ‌ های بسیاری بودند. بنابراین، در ان زمان دولت فرانسه که در ایجاد کانال سوئز سهم اصلی را داشت، از نظر نفوذ در مصر در درجه دوم بود و سلطه ‌ی انگلستان بر کانال سوئز چشمگیر بود.

  ملی‌شدن کانال سوئز

  پس از تشکیل دولت اسرائیل، در زمان سلطنت ملک فاروق و نخست وزیری محمود فهمی نقراشی پاشا، تظاهرات ضد انگلیسی در قاهره شدت گرفت و مردم از دولت درخواست نمودند که کانال سوئز را روی کشتی ‌ هایی که برای اسرائیل کالا می‌برند ، ببندند. ولی به خواست مردم توجهی نشد و محمود نقراشی ترور شد. زمانی که نحاس پاشا در 12 ژانویه 1950 به نخست وزیری رسید، آن دولت به موجب تصویبنامه ‌ ای در 6 فوریه 1950 حمل چند کالا را به مقصد اسرائیل ممنوع کرد . از این رو ، دولت اسرائیل در 10 ژوئیه 1951 علیه مصر به سازمان ملل شکایت کرد و شورای امنیت تحت تاثیر دولت ‌ های بزرگ ، به ویژه انگلستان و ایالات متحده ‌ی آمریکا، این کار مصر را محکوم کرد و به دولت مصر اخطار داد . در نتیجه این تصمیم سازمان ملل، تظاهرات ضد انگلیسی بزرگی در قاهره و اسکندریه انجام شد. از آن‌جا که مردم احساس کردند ملک فاروق با سکوت خود در برابر محکومیت مصر در شورای امنیت نوعی هم سویی با انگلستان دارد ، در تظاهرات ی گسترده در اطراف قصر عابدین(مقر ملک فاروق) بی‌زاری خود را نسبت به ملک فاروق نشان دادند.

  سرانجام در انقلاب 23 ژوئیه 1952 شورای افسران جوان به رهبری سرهنگ جمال عبدالناصر با هدف ریشه کن نمودن آثار نفوذ استعمار در مصر، رژیم سلطنتی را لغو و فاروق را از کشور بیرون کرد . سپس ، برای بهبود زندگی کشاورزان مصری تصمیم گرفت که سد بزرگ آسوان را ایجاد کند. در سال 1954 دولت مصر با بریتانیا و ایالات متحده ‌ی آمریکا برای دریافت وام برای ساخت سد آسوان (سد العالی) وارد مذاکره شد. انگلستان که از منافع کانال سوئز سود می ‌ برد و حق عبور کشتی ‌ ها را می ‌ گرفت ، هیچ گونه کمکی به مصر نکرد و نماینده ‌ی مصر در واشینگتن مجبور شد که با نمایندگان بانک ترمیم و توسعه برای گرفتن وام وارد مذاکره شود. جان فاستر دالس ، وزیر خارجه آمریکا ، پس از مشورت با مقامات انگلیسی، اظهار داشت که: " آمریکا با دادن وام از سوی بانک ترمیم و توسعه به مصر مخالف است. "

  تحت تاثیر فشارهای دولت های غربی یوژن بلاک رئیس بانک بین المللی ترمیم و توسعه اظهار داشت: " در صورتی به دولت مصر وام پرداخت خواهد شد که از جانب بانک بین المللی بودجه وام گیرنده (مصر) را تحت کنترل قرار دهد. ب رخی از روزنامه‌های آمریکا نیز نوشتند که نباید گذاشت که دولت آمریکا و بانک بین المللی به " فرعون سرخ " (جمال عبدالناصر) که دوست مارشال تیتو و چوئن لای است وام داده شود. از این رو، در 4 ژوئیه 1956 جمال عبدالناصر در سخنرانی تندی به دولت های غربی به شدت حمله کرد و در 26 ژوئیه 1956 به مناسبت چهارمین سال خروج ملک فاروق از مصر و پیروزی انقلاب این کشور در میدان محمدعلی گفت: " کانال سوئز به صورت دولتی در دولت درآمده است. این شرکت که بیشتر سهام آن را انگلستان دارد، در سال 1955 صد میلیون دلار سود برده است و ما که بیش از یکصد و بیست هزار نفر برای حفر آن قربانی داده ‌ ایم فقط سه میلیون دلار عایدمان شده است. ما درصددیم که حقوق از دست رفته خود را از حلقوم دولت ‌ های بزرگ بیرون کشیم و با پولی که از درآمد کانال به دست می ‌ آوریم، سد عالی آسوان را بسازیم. " سپس متن قانون ملی شدن کانال سوئز را برای جمعیت هیجان زده خواند .

  لشکرکشی برای سوئز

  پس از ملی شدن کانال سوئز دولت ‌ های فرانسه و انگلستان موجودی ‌ مصر را در کشورهایشان مسدود کردند. نخست وزیر انگلیس و نخست وزیر فرانسه درصدد دخالت نظامی در مصر و منطقه کانال شدند. کوشش‌های سیاسی برای قانع کردن دولت مصر به جایی نرسید. دولت ‌ های فرانسه و انگلستان در 31 ژوئیه 1956 اتباع خود را از مصر خارج کردند. نشست‌های شورای امنیت نیز برای حل قضیه کانال سوئز به جایی نرسید و در این مدت شوروی به رهبری خروشچف در همه‌ی نشست‌های شورای امنیت قطعنامه ‌ های ضد مصر را وتو کرد.

  در 29 اکتبر 1956 ، اسرائیل ب ا اشاره دولت ‌ های غرب ی به صحرای سینا یورش آورد و تا ساحل شرقی کانال پیش رفت . در 30 اکتبر دولت ‌ های فرانسه و انگلستان به بهانه ‌ی حفظ امنیت در منطقه ‌ی کانال اعلام کردند که به ناچار به مصر حمله نظامی می‌کنند . در اول نوامبر 1956 حمله‌ی هوایی فرانسه و انگلستان به مصر انجام شد و نیروی دریایی انگلستان و فرانسه در ساحل مصر نیرو پیاده کرد. این رویداد را در تاریخ معاصر مصر به عدوان الثلاثی ( یورش سه گانه ‌ی اسرائیل ، انگلستان و فرانسه) می‌شناسند .

  دفاع همه جانبه مردم مصر در برابر بیگانگان قهرمانانه بود. در 4 نوامبر 1956 نیروهای انگلیس دچار تلفات زیادی شدند. در این ماه چرخش سیاسی آمریکا و اولتیماتوم خروشچف به فرانسه و انگلستان مسیر جنگ را دگرگون کرد . آمریکا اعلام کرد که اگر فرانسه و انگلیس عملیات جنگی را متوقف نکنند، دولت ایالات متحده در رابطه ‌ی خود با آن دولت ‌ ها تجدیدنظر خواهد کرد. خروشچف رهبر شوروی نیز دولت ‌ های فرانسه و انگلیس را تهدید به حمله اتمی کرد. بنابراین، قطعنامه ‌ی آتش بس و خروج نیروهای اسرائیلی، فرانسوی و انگلیسی با پشتیبانی دولت شوروی در ششم نوامبر در شورای امنیت صادر شد و متجاوزان را وادار کرد که خاک مصر را به سرعت تخلیه کنند.

  باز و بسته شدن

  بعد از بحران 1956 که مدتی کانال به خاطر عملیات جنگی بسته شد، کانال سوئز بار دیگر در جریان جنگ شش‌روزه‌ی عرب‌ها با اسرائیل در سال ۱۹۶۷ بر اثر غرق شدن ماشین‌های جنگی در آب های کانال برای زمانی دراز بسته شد. تا آن که در زمان ریاست جمهوری سادات، در جریان جنگ رمضان و ساختن پل روی کانال سوئز و گذر کردن نیروهای مصری از آن و نفوذ در صحرای سینا، چون مرکز ثقل عملیات جنگی روی آب ‌ های کانال سوئز بود، کانال به مدت زیادی بسته شد تا آن که با کمک کشورهای بزرگ و اقدام دولت سادات برای رفت و آمد کشتی ها، پس از لایروبی و کوشش بسیار برای بیرون کشیدن کشتی های غرق شده، این کانال باز شد و تاکنون باز است است و کشتی ‌ های کشتی‌های تا 150 هزار تن می‌توانند با دادن حق العبور به دولت مصر از این آبراهه مهم جهانی، می‌گذرند . وزارت انرژی ایالات متحده‌ی آمریکا این آبراه را یکی از چند گلوگاه(چک‌پوینت) جغرافیایی جهان دانسته که بر جریان نفت در جهان بسیار اثر گذار است.

  در گذر زمان

  سده‌ی 5 پیش از میلاد، به فرمان داریوش بزرگ دریای سرخ از راه نیل به دریای مدیترانه پیوند خورد.

  1799 میلادی، ناپلئون، فرمان‌روای فرانسه، به مصر لشکر کشید و فرمان بررسی برای ساختن کانال را داد.

  9 نوامبر 1805 ، فردیناند دولسپس ، مهندس طراح کانال سوئز، در پاریس به دنیا آمد.

  7 نوامبر 1854 ، دولسپس وارد مصر شد .

  30 نوامبر 1869 ، قرارداد ساختن کانال سوئز با دولت محمد سعید پاشا بسته شد.

  17 نوامبر 1869 ، کانال سوئز گشایش یافت و زیر نظر شرکت فرانسوی اداره شد .

  25 نوامبر 1875 ، انگلستان 44 درصد سهام شرکت کانال سوئز را خرید.

  25 آگوست 1882 ، انگلستان اداره‌ی کانال را به دست گرفت.

  26 ژ انویه 1956 ، کانال به فرمان جمال عبدالناصر ملی گردید .

  5 نوامبر 1956 ، فرانسه، انگلستان و اسرائیل، منطقه‌ی کانال سوئز را اشغال کردند.

  24 نوامبر 1956 ، مجمع عموم ی سازمان ملل متحد از متجاوز ا ن خواست از خاک مصر بیرون بروند.

  29 اکتبر 1956 ، اسرائیل ب ا اشاره دولت ‌ های غرب ی به صحرای سینا یورش آورد.

  30 اکتبر 1956 ، انگلستان و فرانسه نظارت بر کانال را به دست گرفتند.

  22 دسامبر 1956 ، اداره‌ی کانال به مصری‌ها بازگردانده شد.

  5 ژوئن 1967 ، کانال در پی جنگ عرب‌ها و اسرائیل بسته شد.

  10 آوریل 1975 ، کانال سوئز بازگشایی شد.

  درباره‌ی طراح کانال سوئز

  فردیناند دولسپس در 9 نوامبر 1805 در یک خانواده اشراف ی وابسته به دربار فرانسه در پاریس به دنیا آمد. عمویش به سبب آن که خدمات ی به لوی ی شانزدهم کرده بود، لقب کنت گرفت و در زمره اشراف زاده ‌ ها درآمد. فردیناند نیز مانند پدر و عمویش به دربار فرانسه راه یافت و سپس وارد وزارت خارجه فرانسه شد و به عنوان سرکنسول عازم کشورها ی شمال آفریقا که مستعمره فرانسه بودند، گردید. او ط ی سفرها ی بسیار به الجزایر، تونس و سپس مصر با سعید پاشا خدیو آن کشور آشنا شد .

  او به تاریخ مصر آگاه ی کامل داشت و م ی دانست که در روزگاران باستان از زمان فرع و ن ‌ ه ا دریا ی سرخ را به یک ی از شاخه‌های رود نیل پیوند زده و از این راه دریا ی سرخ را به دریا ی مدیترانه متصل کرده بودند. فردیناند دولسپس وقت ی که وارد مصر شد در س ی نوامبر 1854 قرارداد ساختن کانال را با خدیو مصر امضا کرد و این کانال را از بندر سعید تا بندر سوئز در خلیج سوئز به کوشش هزاران کاگر مصری ساخت.

  فردیناند دولسپس پس از به پایان رساندن کانال سوئز به فرانسه بازگشت و در سال 1879 از سوی مجمع جغرافیای ی پاریس برای ساختن کانال پاناما ، که اقیانوس اطلس و دریا ی کارائیب را به اقیانوس آرام پیوند می‌دهد، فراخوانده شد. او کار ساختن کانال پاناما را در سال 1881 آغاز کرد که هشت سال ادامه داشت. در جریان کار بر اثر ولخرج ی زیردستان دولسپس، شرکت ساخت کانال به ورشکستگ ی کشیده شد . همچنین بر اثر شیوع بیمار ی ، شمار زیاد ی از کارگران مردند. از این رو، دولت فرانسه در سال 1888 فردیناند دولسپس و همکارانش را محاکمه کرد و کس ی که پیش از این محبوب ‌ ترین مهندس فرانس وی بود، به پنج سال زندان محکوم شد. هر چند دولت فرانسه این حکم را اجرا نکرد ، روح فردیناند دولسپس از آن حکم آزرده شد و در 7 دسامبر 1894 در بدبخت ی درگذشت.

  منبع:
  1 . جواهر کلام، علی. تاریخ مختصر مصر و خاند ان محمدعلی پاشا . شرکت مطبوعات، تهران.

  2. قائم مقامی ، جهانگیر . مجله ‌ی بررسی‌های تاریخی ، مقاله‌ی درباره سنگ نوشته‌های داریوش در ترعه نیل. انتشارات ستاد ارتش، تهران 1350 . این مقاله را بخوانید ...

  3. لوتسکی . تاریخ عرب در قرون جدید . ترجمه ‌ی پرویز بابایی . انتشارات سپهر، تهران 1349

  4. امامی ، حسام الدین . کتاب سال کیهان سال ، مقاله‌ی شرح زندگی جمال عبدالناصر ، انتشارات کیهان 1350

  5. فونتن ، آندره . جنگ سرد . ترجمه ‌ی عبدالرضا هوشنگ مهدوی . نشر نو، تهران 1366 .


پیوندهای بیرونی

1. سوئز در دانش‌نامه‌ی پاسخ‌ها

2. تصویر ماهواره‌ای از سوئز

3. نقشه‌ی کانال داریوش

4. نقشه‌ی بحران سوئز

5. خبرگزاری کانال سوئز


حق هر گونه نشر کاغذی و الکترونیک این مقاله، برای جزیره‌ی دانش محفوظ است.

این مقاله هنوز در دست نگارش است

درباره نویسنده:

آقاي سیروس غفاریان، متولد 1322 قمصر کاشان، نویسنده و پژوهشگر  تاریخ است. تا کنون بیش از هزار مقاله از ایشان در نشریه های مختلف به چاپ رسیده است و 5 اثر تالیفی دارند. ایشان سال های زیادی عضو گروه درسی تاریخ سازمان پژوهش و برنامه ریزی درسی بوده اند. با آقاي غفاريان بيش‌تر آشنا شويد ...

دفعات مشاهده: 18212 بار   |   دفعات چاپ: 3000 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 293 بار   |   2 نظر

کد امنیتی را در کادر بنویسید >
   
سایر مطالب این بخش سایر مطالب این بخش نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ ارسال به دوستان ارسال به دوستان
نظرات کاربران
نظر ارسال شده توسط smailemaditaj@ymail.com در تاریخ ۱۳۹۱/۱۰/۲۵
خوبه زیادمی شد
نظر ارسال شده توسط کاربر ناشناس در تاریخ ۱۳۸۸/۱۰/۱۷
ممنون از مطلب بسیار جامع شما
Encyclopedia
Persian site map - English site map - Created in 0.055 seconds with 980 queries by yektaweb 3461