خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا): انديشمندي گفته است: «در ارزش دانش همين بس كه بسياري با اينكه از آن بيبهرهاند، بدان ميبالند و در خواري ناداني همين بس كه همگان خود را از آن به دور ميدانند.» اگر واژه خرد يا فكر را به جاي واژه دانش در اين سخن خردمندانه بگنجانيم، باز هم به سخني درست ميرسيم. يعني همه ما خردورزي و فكركردن را دوست داريم و ارزشمند ميدانيم. اما چگونه ميتوانيم خردورزي كنيم و روش درست فكر كردن چيست؟ اگر ميخواهيد دانشآموزان انديشمند پرورش دهيد، كتاب فلسفه در كلاس درس به شما كمك ميكند از كنجكاوي طبيعي آنها براي بهبود توانايي استدلالكردن بهره بگيريد و كيفيت فكركردن درباره موضوعهاي مهم را در آنها بالا ببريد. اين كتاب شامل پانزده درس عملي است كه به صورت گروهي اجرا ميشود. هر درس با يكي از داستانهاي كوتاه اِزوپ آغاز و در پي آن، چند پرسش انديشهبرانگيز مطرح ميشود. معلم اين پرسشها را پيش ميكشد و پاسخ آنها را به دانشآموزان واگذار ميكند. او فقط با اشاره به نكات كليدي يا مرتبط با موضوع مورد بحث، يادگيرنده را راهنمايي ميكند. اين روش به دانشآموزان كمك ميكند تا انديشههاي خود را سازمان دهند. فراگيرنده فعالانه در آموزش خود درگير ميشود و تفكر نقادانه را در خود پرورش ميدهد؛ همان تفكري كه در بررسي موضوعهاي مهم اجتماعي به آن نياز داريم. اين روش شورانگيز و سرگرمكننده نيز هست و به بحثهاي كلاسي جالبي دامن ميزند. نويسندهي اين كتاب، ران شاو، يك معلم باتجربه و نويسنده بيش از 40 كتاب درباره چگونگي پرورش مهارتهاي فكركردن در دانشآموزان است. او دراين كتاب 15 داستان از داستانهاي كوتاه اِزوپ، را برگزيده و پرسشهايي مرتبط با موضوع هر داستان مطرح كرده است. همچنين از ميان مَثلهايي كه مردمان فرهنگهاي گوناگون در گفتار يا نوشتار خود به كار ميبرند، گلچيني مرتبط با موضوع هر درس آورده است تا انگيزه بيشتري براي انديشيدن فراهم شود. بيگمان شما و شاگردانتان از اين داستانها و پرسشهايي كه براي بحث در پايان هر داستان آمده است، چيزهاي بسيار ميآموزيد و مزه شيرين خردورزي را ميچشيد. « فلسفه در كلاس درس» نخستين بار در سال 2003، در كانادا به چاپ رسيده است؛ اما ناشر آمريكايي آن راتلج، بار نخست در سال 2008 و اكنون در 2010 آن را تجديد چاپ كرده است. اين كتاب مصور، 72 صفحه دارد. ترچمهي فارسي اين كتاب مجوز انتشار گرفته است و «طراحان ايماژ» مراحل آمادهسازي آن را دنبال ميكند. چندي است كه بحث آموزش فلسفه به كودكان در ايران نيز به بحث روز نظام آموزش و پرورش تبديل شده است. مسوولان نظام آموزشي كشور و علاقهمندان تعليم و تربيت اميدوارند با طرح اين موضوع، نظام آموزشي ايران هر چه زودتر خود را از دست عادت بد حافظهمحوري رها كند. حسن سالاري كه نوشتههايش اغلب رنگوبوي علمي دارند، مدتي است كه به موضوع «تفكر» علاقهمند شده است و ترجمه و تأليف سه كتاب ديگر را در اين زمينه در دستور كار خود قرار داده است. يكي از داستانهاي اين كتاب مردي دو دختر داشت. يكي از آنها با يك باغبان و ديگري با يك سفالگر ازدواج كرده بود. يك روز پدر به ديدن دختري رفت كه شوهرش باغبان بود و حالش را جويا شد و پرسيد روزگارش چگونه ميگذرد. دختر پاسخ داد : «همه چيز خوب است. فقط يك آرزو دارم، اميدوارم باران پاييزي فراوان ببارد تا گياهان باغ ما خوب آبياري شوند.» چند روز ديگر، پدر به ديدن دختري رفت كه شوهرش سفالگر بود و از او هم پرسيد كه روزگارش چگونه ميگذرد. دختر پاسخ داد: «من چيزي نميخواهم. فقط يك آرزو دارم، ميخواهم خورشيد همچنان داغ و درخشان بتابد تا آجرهاي ما خوب خشك شوند.» مرد به دخترش گفت: «اگر خواهرت آرزوي باران داشته باشد و تو هواي آفتابي بخواهي، من با كدام يك از شما به آرزوهايم ميرسم؟» نمونهاي از پرسشها 1. آيا ميتوانيد بگوييد چه چيزي شادي هر دو دختر اين داستان را به همراه خواهد داشت؟ 2. آيا كساني را در جامعه ميشناسيد كه شغل آنها به تصميمگيريهايي نياز دارد كه فقط برخي از مردم از آنها خشنود ميشوند و ديگران از آنها خشنود نميشوند؟ 3. آيا تا كنون در موقعيتي قرار گرفتهايد كه نتوانيد كسي را خشنود كنيد؟ 4. اگر بايد تصميمي ميگرفتيد كه كسي از آن خشنود نميشد، چه كار ميتوانستيد بكنيد تا اين موقعيت را بهتر ميكرديد؟ 5. آيا هميشه ميكوشيد تا جايي كه ميتوانيد بسياري از مردم را از خودتان خشنود كنيد؟ 6. كدام بهتر است، دروغ بگوييد و كسي را خشنود كنيد يا راست بگوييد و كسي را خشنود نكنيد؟ 7. دو تا از دوستان خود را در نظر بگيريد كه شما را به يك اندازه دوست دارند، اما با خودشان چندان مهربان نيستند. آنها شما را در يك زمان براي شبنشيني دعوت كردهاند. چه كار خواهيد كرد و چه عاملهايي بر تصميمگيري شما اثر ميگذارند؟ |