Home Home Information Contact Site Map Library English Site
بخش‌های اصلی
حرف الف::
حرف ب::
حرف پ::
حرف ت::
حرف ث::
حرف ج::
حرف چ::
حرف ح::
حرف خ::
حرف د::
حرف ذ::
حرف ر::
حرف ز::
حرف ژ::
حرف س::
حرف ش::
حرف ص::
حرف ض::
حرف ط::
حرف ظ::
حرف ع::
حرف غ::
حرف ف::
حرف ق::
حرف ک::
حرف گ::
حرف ل::
حرف م::
حرف ن::
حرف و::
حرف ه::
حرف ی::
صفحه اصلی::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
آخرین مطالب بخش
:: چرخه سوخت هسته‌ای
:: قربانی، ابوالقاسم
:: تقی‌زاده، حسن
:: ابرلن، شارل
:: علمی‌غروی، حمیده‌
آخرین مطالب سایر بخش‌ها
:: بیایید باکتری بخوریم
:: یخچال ایرانی، نوآوری ایرانی
:: ناسا پایین‌ترین دمای جهان را می‌آفریند
:: 9 نکته درباره بچه‌ها که ممکن است ندانید
:: جلوگیری از سرطان با غذاهای سبز
:: گرمای لپ‌تاپ بر قدرت باروری اثری ندارد
:: مجموعه‌ی 6 جلدی گفت‌وگو درباره‌ی انرژی منتشر شد
:: نقش کتابخانه‌های دیجیتال چندرسانه‌ای در پیشرفت آموزش
:: چه چیزی دختران را دختر می‌سازد؟
:: ترویج علم با دانش‌نامه‌های الکترونیکی
سالارکتاب
سالارکتاب
با کتاب‌های سالاری آشنا شوید
:: ناتل خانلری، پرویز ::
 | تاریخ ارسال: ۱۳۸۷/۳/۱۳ | 
پرویز ناتل خانلری

پرویز ناتل خانلری(1369-1292)، استاد زبان و ادبیات فارسی، شاعر، مترجم، سردبیر مجله‌ی سخن و از مردان فرهنگ‌ساز تاریخ معاصر ایران بود. شعر عقاب او از شاهکارهای ماندگار شعر معاصر و نوشته‌ها و یادداشت‌هایش از برجسته‌ترین نمونه‌های نثر روان و سازمان‌یافته‌ی معاصر به شمار می‌آید. او با بنیان‌گذاری و مدیریت بنیاد فرهنگ ایران نقش چشمگیری در معرفی آثار دانشی و ادبی بزرگان تاریخ ایران و اسلام داشت. و با مدیریت فرهنگستان ادب و هنر ایران نیز نقش چشمگیری در پیشرفت زبان و ادبیات و هنر ایران در روزگار معاصر بازی کرد.

  زندگینامه

  پرویز ناتل خانلری در اسفند 1292 خورشیدی در تهران به دنیا آمد. پدرش میرزا ابوالحسن خان خانلری(اعتصام الملک) از مردم بابل استان مازندران بود که در وزارت دادگستری و امور خارجه خدمت کرد و بیش از ده سال کاردار سفارت ایران در روسیه بود. مادرش سلیمه کاردار مازندرانی از مردمان علی آباد نور و دخترخاله‌ی نیما شاعر بزرگ معاصر بود. نام خانوادگی او ترکیبی است از لقب جدش میرزا احمد مازندرانی معروف به خانلرخان و نام شهری کهن در مازندران به نام ناتل که یاقوت حموی از آبادی و رونق آن سخن گفته است.

  دوران کودکی پرویز در تهران گذشت و پدرش که با آموزش و پرورش اروپایی و زبان‌ها روسی و انگلیسی و فرانسه به خوبی آشنا بود، آموزش فرزند را با کمک آموزگار سرخانه در پیش گرفت و پس از مرگ پدرش بود که مادر در سال 1300 او را به مدرسه گذاشت و دوره‌ی ابتدایی را در مدرسه‌ی سن لویی، مدرسه‌ی آمریکایی و مدرسه‌ی ثروت به صورت جهشی به پایان رساند. سال‌های نخست دبیرستان را به صورت متفرقه گذراند و در سال 1309 به سفارش بدیع الزمان فروزانفر وارد رشته‌ی ادبی دارالفنون تهران شد. بهمنیار کرمانی، عبدالرحمن فرامرزی، علی اکبر سیاسی و بدیع الزمان فروزانفر از استادان او در دارالفنون بودند که در پرورش او سهم بزرگی داشتند.

  خانلری آموزش متوسطه را در سال 1311 به پایان رساند و به دانشسرای عالی و دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه تهران وارد شد و با بزرگانی چون ذبیح الله صفا، محمد معین، علی اکبر شهابی و حسین خطیبی هم‌دوره شد. در این دوره به تدریس در دبیرستان تمدن (در خیابان نادری) نیز پرداخت و عصرها در کافه‌ی نادری با صادق هدایت، مسعود فرزاد و مجتبی مینوی دیدار می‌کرد. سرانجام در سال 1314 دانشنامه‌ی کارشناسی زبان و ادبیات فارسی را دریافت کرد و پس از گذارندن دوره‌ی خدمت نظام وظیفه در سال 1315 به خدمت وزارت فرهنگ در آمد و به دبیری دبیرستان‌های رشت فرستاده شد.

  خانلری در سال 1320 به خدمت دانشگاه تهران درآمد و از آن جا که او و معین و خطیبی هر یک در رشته‌ی خود به رتبه‌ی اولی رسیده بودند، هر سه در دوره‌ی دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پذیرفته شدند. او در سال 1322 در سی سالگی از رساله‌ی دکترای خود با عنوان "چگونگی تحول اوزان غزل و تحقیق انتقادی در عروض و قافیه" به راهنمایی استاد فروزانفر و داوری ملک الشعرای بهار و تدین دفاع کرد و پایان‌نامه‌ی او با درجه‌ی خوب به تصویب رسید. خانلری به زودی دانشیار دانشگاه تهران شد، اما تا پایان عمر از افزودن عنوان دکتری بر نام خود پرهیز داشت.

  خانلری در سال 1327 با بهره‌گیری از فرصت مطالعاتی خود به پاریس رفت و در دانشگاه سوربن و انستیتو فونتیک پاریس، درباره‌ی زبان‌شناسی و فونتیک زبان فارسی مطالعاتی انجام داد و دوره‌ی زیباشناسی را در دانشگاه آزاد پاریس گذراند. او در سال 1329 به تهران بازگشت و نخستین کرسی تاریخ زبان فارسی را در سال 1330 در دانشکده‌ی ادبیات تهران بنیان گذاری کرد.

  خانلری سال‌ها در دانشگاه تهران و مراکز علمی و فرهنگی کشور کوشش کرد و آثار ماندگار به جای گذاشت. اما در سال‌های آخر زندگی فراوان سختی کشید و خون دل خورد و بسیار لاغر و رنجور شده بود. سرانجام در یکم شهریور 1369 در سن 77 سالگی در تهران درگذشت. هنگامی که یکی از آشنایان در آخرین لحظه‌های عمر بر بسترشان در بیمارستان این پرسش را پیش کشیدند که آقای دکتر چند سال دارید؟ خانلری لبان بی‌رمق و لرزانش را گشود و با صدایی که به سختی شنیده می شد، پاسخ داد: "جوابش کوتاه است اما عمیق یادتان باشد، دو هزار و پانصد سال."

  خانلری در سال 1320 با خانم زهرا کیا ازدواج کرد که از نخستین استادان زن دانشگاه تهران به شمار می‌آید. حاصل این ازدواج دو فرزند به نام‌های ترانه(1325) و آرمان(1330) بود که آرمان به بیماری سرطان گرفتار شد و در سال 1338 درگذشت و مرگ او آسیب روحی زیادی به خانلری و همسرش زهرا وارد کرد. زهرا کیا شش ماه و شش روز پس از مرگ خانلری درگذشت. ترانه آرشیتکت است و در فرانسه کار می‌کند.

  کارگزار فرهنگی

  فهرست آثار

 


این مقاله هنوز در دست نگارش است  

دفعات مشاهده: 8348 بار   |   دفعات چاپ: 2395 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 328 بار   |   0 نظر

CAPTCHA
   
سایر مطالب این بخش سایر مطالب این بخش نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ ارسال به دوستان ارسال به دوستان
Encyclopedia
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 58 queries by YEKTAWEB 3925