Home Home Information Contact Site Map Library English Site
بخش‌های اصلی
حرف الف::
حرف ب::
حرف پ::
حرف ت::
حرف ث::
حرف ج::
حرف چ::
حرف ح::
حرف خ::
حرف د::
حرف ذ::
حرف ر::
حرف ز::
حرف ژ::
حرف س::
حرف ش::
حرف ص::
حرف ض::
حرف ط::
حرف ظ::
حرف ع::
حرف غ::
حرف ف::
حرف ق::
حرف ک::
حرف گ::
حرف ل::
حرف م::
حرف ن::
حرف و::
حرف ه::
حرف ی::
صفحه اصلی::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
آخرین مطالب بخش
:: چرخه سوخت هسته‌ای
:: قربانی، ابوالقاسم
:: تقی‌زاده، حسن
:: ابرلن، شارل
:: علمی‌غروی، حمیده‌
آخرین مطالب سایر بخش‌ها
:: بیایید باکتری بخوریم
:: یخچال ایرانی، نوآوری ایرانی
:: ناسا پایین‌ترین دمای جهان را می‌آفریند
:: 9 نکته درباره بچه‌ها که ممکن است ندانید
:: جلوگیری از سرطان با غذاهای سبز
:: گرمای لپ‌تاپ بر قدرت باروری اثری ندارد
:: مجموعه‌ی 6 جلدی گفت‌وگو درباره‌ی انرژی منتشر شد
:: نقش کتابخانه‌های دیجیتال چندرسانه‌ای در پیشرفت آموزش
:: چه چیزی دختران را دختر می‌سازد؟
:: ترویج علم با دانش‌نامه‌های الکترونیکی
سالارکتاب
سالارکتاب
با کتاب‌های سالاری آشنا شوید
:: بیمه ::
 | تاریخ ارسال: ۱۳۸۵/۴/۱۱ | نویسنده: آقاي حسن سالاری | 

  بیمه پیمانی است که بر پایه‌ی آن شرکت بیمه(بیمه‌گر) تعهد می‌کند در برابر مقدار پولی که فرد یا شرکت دیگری(بیمه‌گذار) به او پرداخت می‌کند، زیان وارد شده به بیمه‌گذار را در پی رویدادی ناخواسته جبران کند. پولی را که بیمه‌گذار به بیمه‌گر می‌پردازد، حق بیمه و آن‌چه را که بیمه می‌شود، موضوع بیمه می‌نامند. میزان حق بیمه بر پایه‌ی حساب احتمالات تعیین می‌شود و موضوع بیمه و شرایط آن نیز در سند نوشتاری به نام بیمه‌نامه می‌آید. پیشینه‌ی بیمه به دوران باستان باز می‌گردد و خاستگاه بیمه‌ی بهداشت را باید در تمدن اسلامی جست و جو کرد.

  سرمایه‌گذاری برای آرامش

  میزان حق بیمه بر پایه‌ی حساب احتمالات تعیین می‌شود. برای نمونه، فرض کنید صاحبان 100 هزار خانه به یک شرکت بیمه قرار داد بیمه‌ی آتش‌سوزی ببندند و از آن خانه‌ها تنها هزار خانه آتش بگیرد و آسیب ببیند. شرکت به میزان آسیب وارد شده به آن هزار خانه، به صاحبان آن‌ها پول می‌پردازد. اما به صاحبان 99 هزار خانه‌ی دیگر که آتش نگرفته‌اند پولی نمی‌دهد. این پول هم از حق بیمه‌ای به دست می‌آید که صاحبان خانه‌ها طی سال به آن شرکت پرداخته‌اند و آرامش را به خانه‌ی خود آورده‌اند.

  شرکت‌های بیمه سرمایه‌ای را که از بیمه‌گذاران دریافت می‌کنند در کارهای بازرگانی و خدماتی وارد می‌کنند تا از پس هزینه‌های ناشی از زیان‌های بزرگ، مانند سقوط هواپیما، غرق شدن کشتی، سیل، زمین‌لرزه و آتش‌سوزی‌های گسترده برآیند. البته، بیش‌تر آن‌ها قراردادهایی را به شرکت‌های بیمه‌ای بزرگتر و گاهی شرکت‌های بین‌المللی می‌بندند و به آنان حق بیمه پرداخت می‌کنند. بنابراین، آن‌ها با بیمه کردن مردم برایشان آرامش می‌آورند و خود با بیمه کردن بخشی از سرمایه‌ی خود در شرکت‌های دیگر به آرامش دست می‌یابند.

  تاریخ بیمه

  همه‌ی قوم‌ها و تمدن‌های کهن کوشیده‌اند به شیوه‌ای زیان‌های رسیده به خود را کاهش دهند. از زمان‌های دور مردم جواهر و چیزهای ارزشمند خود را برای روزهای گرفتاری نگهداری می‌کردند و هوز هم چنین شیوه‌ای وجود دارد. گاهی چیزهای با ارزش را به پرستشگاه‌ها می‌سپردند و در برابر نگهداری از آن‌ها نیز هزینه‌ای پرداخت می‌کردند. چنین شیوه‌ای در بین سومری‌ها و بابلی‌ها وجود داشته است. اما پس‌انداز کردن همواره شیوه‌ی مناسبی نبود، چرا که گاهی یورشگران به چپاول پرستشگاه‌ها دست می‌زدند. هم‌چنین، تاراج بازرگانان و غرق شدن کشتی‌ها در دریا همواره وجود داشت.

  بازرگانان چینی برای پشتیبانی از یکدیگر از خطر  نابودی کشتی‌های باری در طوفان‌ها یا دزدی‌های دریایی یا هر رویداد ناگوار دیگری که در دریا رخ دهد، بارهایشان را بین چند کشتی پخش می‌کردند و چنین می‌اندیشیدند که اگر یک کشتی در یک روز غرق شود یا آسیب ببیند، همه‌ی کشتی‌هایی که در چند روز به دریا می‌روند، همگی آسیب نخواهند دید. آن‌ها با این کار از زیان ناشی از غرق شدن کشتی‌ها یا دزدیده شدن کالاهایشان می‌کاستند.

  اما به نظر می‌رسد بابلی‌ها، که در بانکداری نیز پیشتار بودند، شیوه‌ی بهتری برای بیمه کردن بازرگانان پیدا کرده بودند. بر پایه‌ی سندهایی نوشتاری که از آنان بر جای مانده است، اگر بازرگان بابلی برای خرید کالا یا هزینه‌های کشتی از بانک‌داران بابلی وام می‌گرفت و کالاهایش را می‌دزدیدند یا رویداد ناخواسته‌ی دیگری پیش می‌آمد، بازرگان چیزی پرداخت نمی‌کرد. چرا که بهره‌ی بالا، که گاه بیش از 25 درصد بود، در واقع حق‌بیمه‌ای بود که بازرگانان بابلی می‌پرداختند. قانون این شیوه از بیمه در استوانه‌ی قانون حمورابی نیز آمده است.

  فینیقی‌ها، که کشتی‌هایشان در دریای مدیترانه به جابه‌جایی کالا می‌پرداختند، بیمه‌کردن را از مردمان بابلی یاد گرفتند. آن‌ها برای بیمه کردن کشتی‌های خود نیز بیمه داشتند و برخی پژوهشگران نوشته‌های آن‌ها را کهن‌ترین سندهای بیمه‌ی دریایی می‌دانند. بیمه‌ی دریایی را یونانی‌ها و رومی‌ها از فینیقی‌های آموختند. سپس بازرگانان ایتالیایی در سده‌های میانه(قرون وسطی) به این گونه از بیمه روی آوردند و بندرهای ونیز، لمباردی و جنوآ در ایتالیا از مرکزهای اصلی بیمه‌ی دریایی در اروپا شد.

  ایتالیایی‌ها بیمه‌ی دریایی را به انگلستان بردند. سپس در آغاز سده‌ی هفدهم میلادی بازرگانان انگلیسی و کشتی‌داران در کافه‌ای به نام لویدز در نزدیکی بارانداز لندن گرد هم آمدند. آن‌ها هم‌پیمان شدند تا در سود و زیان یک سفر دریایی با هم سهیم باشند. خطر رویدادهای ناخواسته برای برخی از آن افراد بیش‌تر بود، چرا که بار بیش‌تری داشتند یا بار آن‌ها ارزشمندتر بود. از این رو، آن‌ها باید هزینه‌ی بیش‌تری پرداخت می‌کردند و در واقع بار خود را از این راه بیمه می‌کردند. آن‌ها از پایه‌گذاران بنیاد بیمه‌ی لویدز شدند که مهم‌ترین مرکز بیمه‌ی دریایی شد. این بنیاد اکنون نیز به کار بیمه می‌پردازد و یکی از بنیادهای مشاوره و پژوهش‌های بیمه جهان است.

  سوای بیمه‌ی دریایی، بیمه‌های دیگری نیز در جهان باستان وجود داشته است. برای نمونه، بر پایه‌ی نوشته‌های جاحظ، نویسنده‌ی عرب که کتاب‌هایی پیرامون تاریخ باستانی ایران نوشته است، دولت‌های باستانی ایران از خانواده‌هایی که در آیین جشن‌های نوروز هدیه‌ای به ارزش 10 هزار درهم یا بیش‌تر به پادشاه می‌دادند، در رویدادهای ناخواسته و گرفتاری‌های مالی پشتیبانی می‌کرد. او در کتاب التاج فی اخلاق الملوک چنین آورده است:

  " ... اگر ارزش هدیه‌ها به ده‌هزار درهم رسید آن را در دیوان ویژه بنویسند و اگر در طی سال اتفاقی برای هدیه‌دهنده رخ دهد که نیازمند کمک گردد، مانند این که بلیه‌ای بر او برسد یا ساختمانی بسازد یا مهمانی بزرگ و ولیمه‌ای بدهد یا پسر زن دهد یا دختر به شوی فرستد و هدیه‌ی او ده هزار درهم بوده، دو برابر آن را به عنوان کمک به او بدهند. ولی اگر هدیه‌ی او چیز کوچکی بوده، مانند پیکانی یا سیبی یا ترنجی و مانند آن‌ها، بر شاه است که در هنگام نیازمندی او به اندازه‌ای که اخلاص و وفاداری هدیه‌دهنده مقتضی آن و خیلی بیش از اندازه‌ی هدیه‌ی او باشد، او را پاداش دهد. و اگر کسی از این افراد در هنگام نیازمندی کمکی به او نمی‌رسید، وظیفه داشته است که آن را به دیوان اطلاع دهد و از زنده نگه‌داشت این آیین غفلت نکند."

  از جمله بیمه‌هایی که در روزگار گذشته به‌ویژه در سرزمین‌های اسلامی وجود داشته، بیمه‌ی بهداشت است. در روزگار شکوفایی تمدن اسلامی بیمارستان‌های پیشرفته‌ای در شهرهای گوناگون، به‌ویژه ری، فیروزآباد، نیشابور، سیستان، اصفهان، مرو، خوارزم، بغداد، قاهره، فسطاط، دمشق و فاس، بنیان‌گذاری شده بود که هزینه‌ی آن‌ها، از دستمزد پزشکان و کارکنان تا هزینه‌ی دارو و غذا، را دولت می‌پرداخت یا در بیش‌تر جاها از موقوفه‌ها پرداخت می‌شد. در آن زمان معمول بود که با بنای هر بیمارستان، به اندازه‌ی کافی موقوفه برای هزینه‌های آن در نظر می‌گرفتند.

  بیمارستان عضدی بغداد، که به فرمان عضدالدوله‌ی دیلمی ساخته شد و محمد بن زکریای رازی به ریاست آن برگزیده شده بود، از پیشرفته‌ترین بیمارستان‌های آن زمان بود. در آن بیمارستان حتی پس از این که بیمار از بیمارستان مرخص می‌شد، هزینه‌ی زندگی او برای شمار روزهایی که بنا به تشخیص پزشک باید استراحت می‌کرد، از سوی بیمارستان پرداخت می‌شد تا بار دیگر بیماری او بازنگردد و هزینه‌ای به بیمارستان تحمیل نشود.

  بیمه‌های نوین

  گرچه نخستین بیمه‌ها برای کشتی‌ها باری پی ریزی شده بود، بازرگانان بر آن شدند که در خطرهای دیگر، مانند آتش‌سوزی نیز با هم شریک شوند. نخستین شرکت بیمه آتش‌سوزی در سال 1667 میلادی، پس از آتش‌سوزی بزرگی که در لندن رخ داد و نزدیک 130 هزار خانه را ویران کرد و 100 هزار نفر بی‌خانمان برجای گذاشت، بنیان‌گذاری شد. سپس، نخستین شرکت بیمه‌ی آمریکایی با مشارکت فروشگاه‌داران در سال 1735 برای پشتیبانی از یکدیگر در برابر آتش گرفتن ساختمان‌های چوبی‌شان به وجود آمد. آن شرکت تنها 5 سال دوام آورد. سپس در سال 1752 بنجامین فرانکلین شرکت بیمه‌ی آتش‌سوزی را در فیلادلفیا بنیان‌گذاری کرد. آن شرکت به صورت شرکت بیمه‌ی آمریکا شمالی باقی ماند و هنوز هم مرکز اصلی آن در فیلادلفیا است.

  پیامدهای پس از جنگ جهانی دوم به گسترش بیمه‌های اجتماعی انجامید. بین سال‌های 1880 تا 1890 برنامه‌ی بیمه‌ی اجتماعی در آلمان اجرا شد تا برنامه‌ی سوسیالیست‌ها را خنثی کند. آن بیمه شامل بیمه‌ی حوادث ناشی از کار، بیمه‌ی بی‌کاری، بیمه‌ی از کار افتادگی و سالمندی بود. در انگلستان نیز هنگامی که قانون بیمه‌ی ملی به سال 1911 به تصویب رسید، قانونی گذاشته شد تا کارگران در برابر بیماری، بی‌کاری و پیری بیمه شوند. گسترش شهرنشینی و رشد و گسترش صنایع، تمرکز کالا در انبارها در سده‌ی بیستم میلادی باعث زیاد شدن خطر و ضرورت توسعه‌ی بیمه‌های گوناگون شد.

  بیمه‌های نوین در ایران

  واژه‌ی بیمه نخستین‌بار در منابع فارسی در تحفه العالم عبدالطیف شوشتری به معنای اطمینان دادن به شخص به کار رفته است و محمد معین آن را برگفته از بیما، یک واژه‌ی هندی یا اردو، می‌داند. نخستین‌بار ناصرالدین شاه در 1270 خورشیدی امتیازنامه‌ای را با عنوان "تاسیس اداره‌ی حمل و نقل و سازمان بیمه در ایران" به لازار پولیاکف روسی واگذار کرد که به اجرا در نیامد. سپس در دوران احمدشاه قاجار به سال 1289 خورشیدی دو بنیاد روسی نادژا و کافکاز مرکوری(به معنای مریخ قفقاز) فعالیت‌های بیمه‌ای خود را آغاز کردند. آرام‌آرام شرکت‌های خارجی دیگری در ایران به راه افتاد که تا 25 سال بازار بیمه‌ی ایران را در دست داشتند و در سال 1314 دست‌کم 29 شرکت بیمه‌ی خارجی در ایران فعالیت داشتند. از میان آن‌ها، دو شرکت اینگستراخ و یورکشایر از همه فعال‌تر بودند و تا پیروزی انقلاب اسلامی به کار پرداختند.

  در سال 1314 خورشیدی به کوشش الکساندر آقایان و علی‌اکبر داور، شرکت سهامی بیمه‌ی ایران با سرمایه‌ی دولتی 20 میلیون ریال تشکیل شد. تا پیش از آن تاریخ هیچ شرکت صد درصد ملی در خاورمیانه و حتی هندوستان وجود نداشت.  آغاز به کار شرکت سهامی بیمه‌ی ایران خوشایند شرکت‌های خارجی نبود و این شرکت با کارشکنی‌های بسیاری رو به رو شد و شرکت‌های خارجی به سختی با آن قرارداد بیمه‌ی خوداتکایی می‌بستند. سپس، قانون بیمه در اردیبهشت 1316 خورشیدی به تصویب مجلس شورای ملی رسید و بیمه‌ی سازمان‌های دولتی به آن شرکت بیمه‌ی ایران واگذار شد. هم‌چنین، شرکت‌های دولتی موظف شدند 25 درصد از بیمه‌های صادره‌ی خود را در ایران، نزد شرکت سهامی بیمه‌ی ایران، بیمه‌ی اتکایی کنند.

  در 29 آبان 1322 خورشیدی قانون بیمه‌ی کارگران در مجلس شورای ملی به تصویب رسید. بر پایه‌ی ماده‌ی اول این قانون، همه‌ی کارخانه‌ها و بنیادهای اقتصادی، بازرگانی، صنعتی و معدنی و هر بنیادی که کارگری را در استخدام دارد، چه دولتی و چه غیردولتی، باید کارگران خود را نزد شرکت سهامی بیمه‌ی ایران یا شرکت بیمه‌ی داخلی دیگری که دولت مقتضی داند، در برابر رویدادهای ناخواسته‌ای که هنگام پرداختن به کار رخ دهد، بیمه کند.

  بین سال‌های 1329 تا 1343 خورشیدی 8 شرکت بیمه ایرانی خصوصی بنیان‌گذاری شد و در دولت دکتر مصدق به سال 1331 خورشیدی قانونی برای محدود کردن فعالیت شرکت‌های بیمه‌ی خارجی تصویب شد. به این ترتیب، از فعالیت شرکت‌های بیمه‌ی خارجی کاسته شد و بر شکوفایی شرکت‌های بیمه‌ی داخلی افزوده شد. قانون بیمه‌ی اجباری و مسوولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری در برابر شخص ثالث در بیست و نه دی‌ماه 1347 خورشیدی و قانون بیمه‌ی کشاورزان نیز در اسفند همان سال به تصویب رسید. هم‌چنین، در سال 1349 خورشیدی مدرسه‌ی عالی بیمه برای پرورش نیروی فنی صنعت بیمه‌ی کشور بنیان‌گذاری شد تا افراد کارآزموده در اختیار شرکت‌های بیمه درآیند و به هم‌میهنان خود خدمت کنند. 

  با تصویب قانون تاسیس بیمه‌ی مرکزی در 30 خرداد 1350 فعالیت‌های بیمه‌ای در ایران در نظارت قانونی بیش‌تری قرار گرفت. این سازمان با سرمایه‌ی دولت برای ساماندهی به فعالیت‌های بیمه، پشتیبانی از بیمه‌گذاران و بیمه‌شوندگان و زمینه‌سازی برای شکوفایی بیمه در ایران پی‌ریزی شد. فعالیت‌های این سازمان و رشد اقتصادی ناشی از افزایش قیمت نفت در دهه‌ی 1350 خورشیدی به پی‌ریزی چند شرکت بیمه‌ای فعال، از جمله بیمه‌ی تهران، بیمه‌ی دانا، بیمه‌ی حافظ و بیمه‌ی ایران و آمریکا با مشارکت سرمایه‌گذاران خارجی انجامید. به این ترتیب بر فعالیت‌های بیمه‌ای در ایران افزوده شد و تا پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357، علاوه بر شرکت سهامی بیمه‌ی ایران، 13 شرکت بیمه‌ی خصوصی و دو نمایندگی خارجی در صنعت بیمه‌ی ایران فعالیت می‌کردند.

  پس از پیروزی انقلاب اسلامی، شورای انقلاب در 4 تیرماه 1358همه‌ی شرکت‌های بیمه‌ی ایرانی را ملی اعلام کرد و بر پایه‌ی اصل 44 قانون اساسی، همه‌ی کارهای بیمه‌ای زیر نظر دولت قرار گرفت. هم‌چنین در سال‌های 1360 و 1361، تنها سه شرکت بیمه‌ی ایران، آسیا و البرز مجوز صادر کردن بیمه‌نامه را دریافت کردند. سپس در سال 1367 از ادغام ده شرکت بیمه‌ای دیگر، شرکت بیمه‌ی دانا پدید آمد. از سال 1373 نیز، شرکت بیمه‌ی توسعه‌ی صادرات کار خود را آغاز کرد و شمار شرکت‌های بیمه به پنج شرکت دولتی رسید.

  تصویب "قانون تاسیس موسسات بیمه‌ غیردولتی" در 6 شهریور1380 در مجلس شورای اسلامی آغازی دیگر برای بیمه‌های خصوصی و شکوفایی بیش‌تر بیمه در ایران بود. به این ترتیب، بار دیگر شمار شرکت‌های بیمه‌ی خصوصی در ایران به بیش از دو برابر شرکت‌های دولتی افزایش یافت. با این همه، هنوز شرکت‌های دولتی بیش‌ترین سرمایه‌ی بیمه‌ای را در اختیار دارند و دست کم نیمی از این سرمایه نیز در اختیار شرکت بیمه‌ی ایران است. امید می‌رود با ابلاغ سیاست‌های کلی بند ج اصل 44 قانون اساسی از سوی رهبر انقلاب، شکوفایی بیش‌تری را در بخش بیمه‌ی خصوصی شاهد باشیم. بر پایه‌ی این سیاسیت‌ها واگذاری 80 درصد از سهام شرکت‌های بیمه‌ی دولتی، سوای بیمه‌ی مرکزی و بیمه‌ی ایران، به بنگاه‌های غیردولتی واگذار می‌شود.

  شرکت سهامی بیمه‌ی‌ ایران. این شرکت دولتی در 15 آبان سال 1314 خورشیدی با سرمایه‌ی 20 میلیون ریال بنیان‌گذاری شد. این شرکت توانست در همان سال نخست بیش از 62 درصد بازار بیمه‌ی ایران را در اختیار بگیرد و سهم شرکت‌های بیگانه را به 38 درصد کاهش دهد. سرمایه‌ی کنونی آن بیش از 2 هزار میلیارد ریال است و بیش از 200 شعبه و نزدیک 4 هزار نمایندگی در سراسر ایران و 12 شعبه و نمایندگی در بیرون از ایران دارد. وزارت‌خانه‌ها، سازمان‌ها و شرکت‌هایی که بیش‌تر سرمایه‌ی آن‌ها از آن دولت است، باید بیمه‌ی خود را در شرکت سهامی بیمه‌ی ایران انجام دهند.

  بیمه‌ی البرز. این بیمه در اردیبهشت 1336 با همکاری شرکت‌های انگلیسی بنیان‌گذاری شد. سرمایه‌ی این شرکت در آغاز 50 میلیون ریال بود که د رهمان سال به یک میلیون ریال رسید. این شرکت در سال 1358 ملی اعلام شد و اکنون 51 شعبه و بیش از 700 نمایندگی در سراسر ایران دارد.

  بیمه‌ی آسیا. این شرکت در تیرماه 1338 خورشیدی به عنوان یک شرکت بیمه‌ی خصوصی بنیان‌گذاری شد و از سال 1358 ملی اعلام شد. این شرکت اکنون 10 سرپرستی، بیش از 60 شعبه و 400 نمایندگی در سراسر ایران دارد.

  بیمه‌ی مرکزی ایران. این شرکت در سال 1350 برای نظارت دولت بر کارهای بیمه‌ای و حمایت بیمه‌گذاران و بیمه‌شوندگان بنیان‌گذاری شد. سرمایه‌ی این شرکت از اندوخته‌های شرکت بیمه‌ی ایران فراهم می‌شود و همه‌ی شرکت‌های بیمه‌ای اجازه‌ی فعالیت خود را از این سازمان دریافت می‌کنند.

  بیمه‌ی دانا . این شرکت در سال 1368 از ادغام ده شرکت بیمه‌ی خصوصی، که نام یکی از آن‌ها نیز بیمه‌ی دانان بود، به وجود آمد و ملی اعلام شد. این شرکت 5 شعبه و 134 نمایندگی در تهران و 33 شعبه و227 نمایندگی در شهرستان‌ها دارد.

  بیمه‌های گوناگون

  بیمه‌ها در دو دسته‌ی بیمه‌های بازرگانی و بیمه‌های اجتماعی جای می‌گیرند. بیمه‌ی بازرگانی، که از آن با نام صنعت بیمه نیز یاد می‌شود، خود در سه گروه بیمه‌‌ی اشخاص، بیمه‌ی دارایی(اموال) و بیمه‌ مسوولیت دسته‌بندی می‌شوند. سرمایه ‌گذاری‌های اقتصادی با حق بیمه‌ها از هدف‌های اصلی این بیمه‌ها به شمار می‌آید. بیمه‌های اجتماعی به هدف برقراری عدالت اجتماهی و رفاه نسبی برای بخش کم‌درآمد جامعه طراحی شده‌اند. در این بیمه‌ها بخشی از حق بیمه را کارمندان و کارگران از حقوق خود و بخشی از آن را کارفرمایان یا دولت پرداخت می‌کنند.

  1. بیمه‌ی اتکایی: بیمه‌ای است که یک شرکت بیمه نزد شرکت بیمه‌ی دیگری پیرامون قراردادی که بسته است، می‌بندد. این بیمه از آن رو برای بیمه‌گر سودمند است که با پرداختن حق‌ بیمه‌ی کمتری، خطر جبران خسارت را نزد شرکت دیگری بیمه می‌کند. یک شرکت بیمه در صورتی به بیمه‌ی خوداتکایی روی می‌آورد که موضوع بیمه خیلی مهم و خسارت احتمالی که باید بپردازد خیلی زیاد باشد و از توان پرداخت او بیرون باشد. بیمه‌گر دوم چون به پرداخت کارهای ادار و فنی بیمه‌گر اولی نیاز ندارد، سود می‌برد.

  2. بیمه‌ی بهداشت: بیمه‌ای که بر پایه‌ی آن بیمه‌گذار هر ماه مبلغی به بیمه‌گر می‌پردازد و در صورت بیماری، هزینه‌ی پزشکی و دارو را بیمه‌گر می‌پردازد. بیمه‌ی بهداشت به شیوه‌ای نوین نخستین‌بار در سال 1883 به کوشش بیسمارک در آلمان بنیان‌گذاری شد و پس از جنگ جهانی اول در کشورهای دیگر رایج شد. در برخی کشورها مانند انگلستان و کشورهای اسکاندیناوی، داشتن بیمه‌ی بهداشت اجباری است.

  3. بیمه‌ی بیکاری: بر پایه‌ی این بیمه، بخشی از هزینه‌ی زندگی کارگران بی‌کار تا زمان آغاز به کار پرداخت می‌شود. این بیمه ممکن است اجباری یا اختیاری باشد. پولی که بیمه‌گر در زمان بی‌کاری به بیمه‌گذار می‌پردازد، از حقوق کارگران هنگامی که به کار می‌پردازند، برداشت می‌شود. این بیمه نخستین‌بار در سده‌ی 19 میلادی در اروپا آغاز شد.

  4. بیمه‌ی عمر: بیمه‌ای که بر پایه‌ی آن بیمه‌گر در برابر حق بیمه‌ای که دریافت می‌کند، مبلغی را پس از درگذشت بیمه‌گذار به وارثان قانونی یا افرادی که نام آن‌ها در بیمه‌نامه آمده است، می‌پردازد. قرار داد این بیمه می‌تواند برای همه‌ی عمر(مادام العمر) یا برای دوره‌ی زمانی معینی بسته شود. در صورتی که قرار داد بیمه برای دوره‌ی زمانی معینی باشد، با توجه به حق بیمه‌ی پرداخت شده و شرایطی که در بیمه‌نامه آمده است، حق بیمه‌ها همراه با سود آن به بیمه‌گذار پرداخت می‌شود.

  5. بیمه‌ی حادثه: در این شیوه از بیمه، بیمه‌گذار خود را در برابر حادثه‌هایی که ههمن است در جریان کار برای او رخ دهد، بیمه می‌کند. میزان حق بیمه بر پایه‌ی نوع کار مشخص می‌شود و از این رو کارها را بر پایه‌ی میزان خطر به پنج گروه از کم‌خطر تا پرخطر دسته‌بندی کرده‌اند. هم‌چنین، می‌توان همه‌ی عضوهای خانواده را در برابر روی‌داهای ناخواسته‌ای که ممکن است طی شبانه‌روز برای آن‌ها رخ دهد، بیمه کرد.

  6. بیمه‌ی دارایی: بیمه‌ی دارایی(اموال) شیوه‌ی پیشرفته‌ای از بیمه‌ی آتش‌سوزی است که نخستین شرکت‌های بیمه انجام می‌دادند. در این شیوه از بیمه دارایی‌ها فرد در برابر روی‌دادهای ناخواسته بیمه می‌شوند. بیمه‌ی ساختمان، بیمه‌ی خودرو، بیمه‌ی کشتی، بیمه‌ی هواپیما، بیمه‌ی جواهرها و چیزهای ارزشمند و هر نوع دارایی دیگر از این دسته هستند.

  7. بیمه‌ی خودرو: از معمول‌ترین بیمه‌های دارایی(اموال) است که بیمه‌گر خوردروی خود را در برابر آسیبی که از سوی خودروهای دیگر به آن وارد می‌شود یا زیان ناشی از آتش‌سوزی یا دزدیده شدن خودرو، بیمه می‌کند. این بیمه علاوه بر بیمه‌ی بدنه‌‌ی خودرو، می‌توان شامل بیمه‌ی سرنشینان خودرو نیز باشد. در مورد بیمه‌ی خود خودرو، حق بیمه بر پایه‌ی ارزش آن تعیین می‌شود.

  8. بیمه‌ی مسوولیت: این بیمه برای کارفرمایان، مدیران، پزشکان یا کسان دیگری مناسب است که کار آن‌ها ممکن است باعث آسیب به افراد دیگری شود. برای نمونه، ممکن است کارفرمایی در حال ساختن ساختمان باشد و چیزی از بالای ساختمان به رهگذر یا خودرویی برخورد کندد و آسیب برساند. اگر کارفرما بیمه‌ی مسوولیت داشته باشد، شرکت بیمه زیان ناشی از آن روی‌داد ناخواسته را می‌پردازد.

  9. بیمه‌ی شخص ثالث: شیوه‌ی دیگری از بیمه‌ی مسوولیت است که زیان وارد شده از سوی بیمه‌گر(شخص اول) به فرد دیگری(شخص ثالث یا سوم) از سوی بیمه‌گذار(شخص دوم) پرداخت می‌شود. برای نمونه، اگر بیمه‌گر با خودروی خود به رهگذر یا راننده‌ی خودروی دیگری آسیب برساند، بیمه‌گذار هزینه‌های درمانی شخص سوم یا دیه‌ی او را پرداخت می‌کند.

  10. بیمه‌ی اجتماعی: برنامه‌ی جامع بیمه‌ی اجتماعی که از سوی دولت‌ها به اجرا در می‌آید تا از دست‌مزد بگیران و حقوق بگیران و خانواده‌ی آنان را در برابر روی‌دادهای ناگوار و بحران‌های اقتصادی پشتیبانی شود. بخشی از حق بیمه از دست‌مزد کارگران و بخش دیگر از کارفرمایان و کمک‌های دولت فراهم می‌شود.


  منبع:

  1. دهخدا، علی‌اکبر. لغت‌نامه(واژه‌ی بیمه)، انتشارات دانشگاه تهران، 1377

  2. مصاحب، غلام‌حسین. دایره‌المعارف فارسی(مقاله‌ی بیمه). انتشارات فرانکلین، 1345

  3. محبوبی اردکانی، حسین. تاریخ موسسات تمدنی جدید در ایران. انتشارات دانشگاه تهران، چاپ دوم، 13764

  4. متولی، مهرشید. بیمه(از مجموعه مقاله‌های فرهنگ‌نامه‌ی کودک و نوجوان، به کوشش توران میرهادی)، شرکت تهیه و نشر فرهنگ‌نامه‌ی کودکان و نوجوانان، چاپ سو.م 1383

  5. پارکر، برتاموریس. فرهنگ‌نامه(مقاله‌ی بیمه). رضا اقصی و همکاران. شرکت سهامی کتاب‌های جیبی، 1346

  6. هونکه، زیگرید. فرهنگ اسلام در اروپا، ترجمه‌ی مرتضی رهبانی، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ چهارم 1373

  7. نصر، سید حسن. علم و تمدن در اسلام، انتشارات خوارزمی، چاپ دوم ترجمه‌ی فارسی 1359

  8. محمدی‌ ملایری، محمد. تاریخ و فرهنگ ایران(پیوست‌ها1) انتشارات توس، 1379

  9. نوابی، داود. سخنی کوتاه درباره‌ی بیمه و تاریخچه‌ی آن در ایران. پیک معلم و خانواده. دوره‌ی دوازدهم، نیمه‌ی اول آبان‌ماه 1354

  1. Children,s Encyclopedia Britanica. 1995

  2. Encyclopedia Americana. 1998

  3. Compton,s Encyclopedia. 1995


  حق هر گونه نشر کاغذی و الکترونیک این مقاله، برای جزیره‌ی دانش محفوظ است. 

دفعات مشاهده: 8622 بار   |   دفعات چاپ: 2586 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 317 بار   |   1 نظر

CAPTCHA
   
سایر مطالب این بخش سایر مطالب این بخش نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ ارسال به دوستان ارسال به دوستان
نظرات کاربران
نظر ارسال شده توسط Anonymous در تاریخ ۱۳۸۵/۴/۱۹
salam.matlabe jalebeton ro motale kardam.be alaghemanda ham tosieyeh kardam bekhonan.ba tashakor.
Encyclopedia
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 60 queries by YEKTAWEB 3974