Home Home Information Contact Site Map Library English Site
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
درباره‌ی ترجمه::
نمونه‌های ترجمه::
نامداران ترجمه::
برابرهای پارسی::
داستان یک واژه::
ثبت نام در کارگاه::
برترین‌های کارگاه::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
آخرین مطالب بخش
:: کارگاه ترجمه‌ی متون علمی
:: دانش‌آموز سومری
:: محمدحسین آریا
:: ساختار‌های زبانی بیگانه
:: داریوش بزرگ سازمان‌دهنده‌ی امپراتوری هخامنشیان
سالارکتاب
سالارکتاب
با کتاب‌های سالاری آشنا شوید
:: چهار واژه از خوارزمی ::
 | تاریخ ارسال: ۱۳۸۴/۱۱/۲۲ | نویسنده: آقاي حسن سالاری | 

Algorithm

Pronunciation: 'al-g&-"ri-[th]&m
Function: noun
Etymology: alteration of Middle English algorisme, from Old French & Medieval Latin; Old French, from Medieval Latin algorismus, from Arabic al-khuwArizmi, from al-KhwArizmI fl A.D. 825 Arabian mathematician

Algebra

Pronunciation: 'al-j&-br&
Function: noun
Etymology: Medieval Latin, from Arabic al-jabr, literally, the reduction

Cipher 

Pronunciation: 'sI-f&r
Function: noun
Usage: often attributive
Etymology: Middle English, from Middle French cifre, from Medieval Latin cifra, from Arabic sifr empty, cipher, zero

Zero

Pronunciation: 'zE-(")rO, 'zir-(")O
Function: noun
Inflected Form(s): plural zeros also zeroes
Etymology: French or Italian; French zéro, from Italian zero, from Medieval Latin zephirum, from Arabic sifr

محمد ابن موسی خوارزمی(وفات 249 قمری/863 میلادی)، دانشمند نامدار ایرانی، کتاب مشهوری به نام جبر و المقابله نوشت. مترجمی که در قرون وسطی این اثر را برگرداند نیز همین نام عربی را برای آن برگزید و نخستین واژه‌ی عنوان کتاب، یعنی الجبر، برای همیشه در ریاضیات به عنوان Algebra ماندگار شد. واژه‌ی جیر به معنای الزام و اکراه و نیز به معنای جبران و شکسته‌بندی است. ترجمه‌ی این کتاب را می‌توان آغاز جبر در اروپا دانست.

دومین اثری که نام خوارزمی را جاودان ساخت، کتاب آموزشی فن محاسبه بود که روش به کارگیری عددهای هندی را آموزش می‌دهد: نوشتن عددها، جمع و تفریق، نصف کردن و دو برابر کردن، ضرب و تقسیم و محاسبه‌های کسری. این کتاب‌چه نیز به اسپانیا راه یافت و در آغاز قرن دوازدهم میلادی به لاتین برگردانده شد. ترجمه‌ی آن این گونه آغاز می‌شد: Dixit algorithmi ، یعنی چنین گفت الگوریتمی. این تغییر الخوارزمی به الگوریتمی نیز از دشواری تلفظ "خ" برای غربی‌ها ناشی شده است.

واژه‌ی دیگری که از خوارزمی به یادگار مانده، واژه‌ی صفر، به معنای خالی، است. کتاب خوارزمی باعث آشنایی اروپایی‌ها با عددهای هندی، که به عددهای عربی مشهور شدند، از جمله صفر گردید. پیش از آن، اروپایی‌ها از عددهای رومی برای محاسبه بهره می‌گرفتند که محاسبه‌ی دقیق با آن بسیار دشوار بود. برای مثال، اگر عدد 998 را با عددهای رومی بنویسیم، این گونه می‌شود: DCCCCLXXXXVIII .

خوارزمی در کتاب خود نوشته است:" صفر را بگذار تا این که جای آحاد خالی نماند و صفر جای آن را پر کند. چون اگر جای آحاد خالی بماند، رتبه تقلیل می‌یابد و رتبه‌ی دوم که عشرات باشد، جای آحاد محسوب می‌شود." ورود این عدد به فرهنگ اروپا با چنان شگفتی همراه بود که در وصف آن شعرها گفتند که نمونه‌ای از آن چنین است:

در صفر چیز مقدسی وجود دارد که آن را ابتدا و انتهایی نیست، مانند خداوند که او نیز مانند صفر نه زیاد می‌شود و نه کم. او نه احتیاج به تغذیه دارد ... همان گونه که صفر عددها را ده برابر می‌کند، او نیز نه تنها ده برابر که هزار برابر می‌کند. آری چنین است. او همه چیز را از هیچ به وجود آورده، نگهبانی و رهبری می‌کند.

منبع:

1. هونکه، زیگرید. فرهنگ اسلام در اروپا. مرتضی رهبانی. دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ چهارم 1373

2 . نیرنوری، حمید. سهم ایران در تمدن جهان. انتشارات فردوس، 1379

3 . فرهنگ واژگان وبستر: http://www.m-w.com

4. نصر، سید حسین. علم و تمدن در اسلام. احمد آرام. انتشارات خوارزمی، چاپ دوم 1359

5. سالاری، حسن. فرهنگ‌نامه‌ی کلید دانش. نشر طلایی- انتشارات پیام عدالت، 1384

  
تسهیلات مطلب
سایر مطالب این بخش سایر مطالب این بخش
نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ
ارسال به دوستان ارسال به دوستان


CAPTCHA
::
دفعات مشاهده: 4821 بار   |   دفعات چاپ: 2101 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 93 بار   |   0 نظر
Translation Workshop
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 54 queries by YEKTAWEB 3937