Home Home Information Contact Site Map Library English Site
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی
نشر الکترونیک
حرف اول
برترین های کتابخانه
آیین نوشتن
تازه‌های نشر
دانش‌نامه‌ها
نویسندگان نامدار
گنجینه کتاب
برترین مقاله‌ها
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
آخرین مطالب بخش
:: ترویج علم با دانش‌نامه‌های الکترونیکی
:: کتاب‌های اخترشناسی و فضا منتشر شد
:: سرگذشت کتاب مرجع در ایران
:: چگونه از اثرات ریزگردها بر سلامت خود بکاهیم؟
:: بازخوانی تاریخ پزشکی معاصر ایران
آخرین مطالب سایر بخش‌ها
:: نقش کتابخانه‌های دیجیتال چندرسانه‌ای در پیشرفت آموزش
:: چه چیزی دختران را دختر می‌سازد؟
:: پژوهشگر تاریخ علم چه کار می کند؟
:: ریش دراز
:: بزمجه: یادگار دایناسورها
:: یوسف ثبوتی: بنیان‌گذار نخستین رصدخانه‌ی پژوهشی ایران
:: سرشت علم و جایگاه آن در استانداردهای آموزش علوم
:: دو خدای بی‌مصرف
:: امیراعلم و بهداشت در ایران
:: چرا میان آتن و ایران جنگ درگرفت؟
کتابک
:: معلمان برای معلمان می‌نویسند(قسمت دوم) ::
 | تاریخ ارسال: ۱۳۸۴/۷/۱۱ | نویسنده: آقاي حسن سالاری | 

در قسمت اول گفتیم که یک مقاله‌ی علمی آموزشی شش بخش اصلی دارد.1) عنوان؛ 2) مقدمه؛ 3) پیکره؛ 4) نتیجه؛5) منابع و 6)جدول‌ها، نمودارها و عکس‌ها. گفتیم مقدمه‌ی خوب توجه خواننده را به مقاله جلب می‌کند و به آنان کمک می‌کند تصمیم بگیرند آیا برای خواندن آن مقاله وقت بگذارند یانه. چند پاراگراف نخست مقاله باید اطلاعات زیر را در اختیار خواننده قرار دهد:

1. به طور خلاصه، موضوع اصلی مقاله را مشخص کند.

2. نوع مقاله‌ای را که نوشته شده است، مشخص کند.

3. روی جالب‌ترین، خاص‌ترین و چشمگیرترین نقطه‌ی مقاله تاکید کند.

4. توضیح دهد که طرح درس یا فعالیت پیشنهادی مقاله در کجای برنامه‌ی آموزشی قرار می‌گیرد.

5. مشخص کند چه چیزی باعث شده است نویسنده‌ی مقاله آن فعالیت یا طرح درس را انتخاب کند.

6. به علاوه، یک مقدمه‌ی مناسب نباید زیاد کلی و نه زیاد مشروح باشد و در واقع هدف‌هایی را که از آن انتظار می‌رود در کم‌ترین جمله‌ها پوشش دهد

پیکره‌ی مقاله تصویر کاملی را در معرض دید قرار می‌دهد

در پیکره‌ی مقاله باید به صورت منطقی توصیف کاملی از طرح، فعالیت یا مطالعه‌ی پژوهشی خود عرضه کنیم. فرض بگیرید با معلمان به گفت‌ و گو نشسته‌اید و به آنان می‌گویید که گام به گام چه انجام داده‌اید، چگونه آن را انجام داده‌اید، چه آموخته‌اید و دانش‌آموزان چه آموخته‌اند. تجربه‌ی خود را به طور کامل در اختیار آنان قرار دهید و کنش‌ها و واکنش‌های دانش‌آموزان را شرح دهید. البته، با گذار منطقی از مرحله‌ای به مرحله‌ی دیگر وارد شوید تا پیکره‌ی مقاله به صورت پاراگراف‌های پراکنده درنیاید.

برای این که پیکره‌ی مناسبی برای مقاله‌ی خود فراهم کنید، بهتر است پیش از آماده کردن دست نوشت خود، به پرسش‌های زیر پاسخ دهید.

1. طرح من درباره‌ی چیست؟

2. این طرح چگونه به ذهن من آمد؟

3. طرح اولیه‌ی من چگونه بود؟

4. خط سیر زمانی طرح اولیه‌ی من چگونه بود؟

5. طرح چگونه به دانش‌آموزان/آموزشگران معرفی شد؟

6. طرح از مرحله‌ای به مرحله‌ی دیگر چگونه پیشرفت کرد؟

آ7. موخته‌ها چگونه ارزشیابی شد؟

8. تجربه چگونه با کنجکاوی ارتباط داشت؟

9. این طرح چگونه استانداردهای آموزش علوم را پوشش می‌دهد؟

10 موضوع‌های مربوط به اداره‌ی کلاس چگونه است؟

اگر پاسخ این پرسش‌ها را پیش رو داشته باشید، با راحتی بیش‌تر می‌توانید مقاله‌ی خود را بنویسید و به احتمال زیاد وقتی شما به راحتی بنویسید، خواننده نیز مطلب شما را به راحتی می‌خواند و به راحتی درک می‌کند.

اکنون به بخش‌هایی از پیکره‌ی یک مقاله‌ی آموزش علوم که یک معلم دوره‌ی ابتدایی نوشته است، توجه کنید:

" یک روز زنگ تفریح یکی از دانش آموزان کلاس اول هنگام بازی مارمولکی را لابه لای علف ها پیدا کرد . با وجود این که مارمولک به سختی دیده می شد همگی مدتی آن را تماشا کردیم . این تجربه باعث شد مجموعه فعالیت ‌ هایی را برای آموزش اهمیت مفهوم استتار در بقای جانوران برنامه ریزی کنم . نخستین تمرینی که بچه ‌ ها در این گروه از فعالیت ‌ ها انجام دادند بازی "حالا آن را می بینی ، حالا نمی بینی" از سری فعالیت های آموزشی AIMS بود .

در این بازی بچه ‌ ها دایره ‌ های رنگی حاصل از سوراخ کردن کاغذهای رنگی را که روی کاغذهایی با رنگ ‌ های مختلف ریخته بودم شمارش کردند . دانش آموزان به چهار گروه پنج نفره تقسیم شدند. هر گروه مخلوطی از دایره ‌ های رنگی صورتی، زرد و سبز و سیاه را که روی زمینه های رنگی مختلف پخش شده بودند دریافت کرد . گروه اول دایره ‌ ها را روی زمینه ‌ی زرد رنگ شمارش کرد؛ گروه دوم دایره ‌ ها را روی زمینه ‌ی سیاه شمردند؛ گروه سوم دایره ‌ ها را روی زمینه ‌ی سبز و گروه آخر روی زمینه سیاه شمارش کردند .

روش انجام کار به این ترتیب بود که هر یک از اعضای گروه در فواصل زمانی 15 ثانیه تعداد دایره های یک رنگ خاص را روی کاغذ رنگی مربوط می شمردند . برای مثال، یکی از اعضا ظرف 15 ثانیه هر تعداد دایره صورتی رنگ را که مشاهده می کرد می ‌ شمرد و در 15 ثانیه بعدی، عضو دیگر گروه رنگ دیگری، برای مثال سبز، را شمارش می ‌ کرد و این روش تا پایان شمارش تمام انواع رنگ ‌ ها ی مختلف دایره ‌ های رنگی ادامه پیدا می ‌ کرد. عضو پنجم گروه نیز وظیفه ‌ی نگاه داشتن زمان و ثبت نت یجه‌ها را بر عهده داشت .

بعد از شمارش و ثبت نت یجه‌ها هر گروه یک نمودار ستونی رسم کرد. سپس دانش ‌ آموزان چهار نمودار مختلف را با هم مقایسه و راجع به شباهت ‌ ها و تفاوت ‌ های بین نمودارها بحث می ‌ کردند. آنان با این فعالیت دریافتند که در تمامی گروه ‌ ها شمارش دایره ‌ های رنگی هم ‌ رنگ زمینه از همه مشکل تر است. ( به عنوان مثال شمارش دایره ‌ های رنگی سبز روی کاغذ رنگی سبز از شمارش سایر دایره ها مشکل تر بود .)

در واقع هدف از انجام این فعالیت تمرین شمارش صحیح نبود ، بلکه هدف درک دشواری دیدن و در نتیجه شمارش دایره ‌ های رنگی هم ‌ رنگ با رنگ زمینه بود. وقتی دانش آموزان در پایان فعالیت به این نتیجه دست یافتند، نظر را مطرح کردم که تصور کنید این دایره ‌ های رنگی جانورانی هستند که روی زمین زندگی می ‌ کنند . سپس بحث را این گونه ادامه دادیم که چ ه‌ طور همرنگی جانوران با محیط زندگی می ‌ تواند در بقای آن ‌ ها مؤثر باشد. به این ترتیب، زمینه برای فعالیت بعدی فراهم شد . "

در چند پاراگرافی که از آن مقاله( جانوران را در کلاس علوم پنهان کنیم ) انتخاب شده است، نویسنده گام به گام روش انجام فعالیت مورد نظر خود را شرح داده است. به علاوه، او شرح داده که این طرح چگونه به ذهنش خطور کرده است و چگونه آن را به دانش‌آموزان معرفی کرده است. او در ادامه‌ی این پاراگراف‌ها چند فعالیت مرتبط با همین موضوع(استتتار جانوران) را معرفی کرده و سپس چند خطی درباره‌ی ارزشیابی نوشته است:

" برای ارزشیابی میزان درک دانش آموزان از این فعالیت‌ها، از آنان خواستم تا 5 نکته را که از مفهوم استتار جانوران آموخته بودند، بنویسند یا نقاشی کنند. آنان به این روش کتابی از آموخته ‌ های خود تهیه و عنوانی برای آن انتخاب کردند ... نتیجه یادگیری مطلب بسیار قابل توجه بود . دانش آموزان در کتاب خود نوشته بودند بعضی از جانوران برای بقای خود می توانند رنگ خود را تغییر بدهند ... و مطالبی از این دست .

بعد از نمره دادن به کتاب ‌ ها، آن‌ها را جمع آوری و در کتابخانه ‌ی کلاس قرار دادم تا از مطالعه آن‌ها لذت ببرند ... "

نویسنده پس از پرداختن به چگونگی ارزشیابی از فعالیت‌های پیشنهادی خود، به آموخته‌های دانش‌آموزان و کنش و واکنش‌های آنان نیز اشاره می‌کند:

" به این ترتیب، موفق شدم که با روشی متفاوت به دانش آموزان مطالبی درباره‌ی استتار جانوران بیاموزم. آنان در پاسخ به این سوال که از کدام قسمت درس بیش از همه لذت بردند، گفتند قسمت مورد علاقه آنان ساختن و پنهان سازی حشرات بوده است . در حقیقت آن زمان که موفق نمی شدم حشر های آنان را پیدا کنم ، آنان به آن چه انجام داده بودند افتخار می کردند و من از آن چه که آموخته بودند، به خود می ‌ بالیدم ."

نتیجه‌ی کار خود را بنویسید

نتیجه‌ی مقاله از بخش‌هایی است که کم‌تر مورد توجه قرار می‌گیرد. نتیجه‌ی مقاله باید بازگو کننده‌ی آن‌چه باشد که شما از تجربه‌ی خود آموخته‌اید و در صورت امکان به احتمال‌های دیگر یا شیوه‌های دیگر پوشش دادن هدف‌های مورد نظر در مقاله اشاره کرده باشد. خیلی مهم است که از بازگو کردن دوباره‌ی آن‌چه در پیکره‌ی مقاله آمده است، پرهیز کنید. هنگامی که نتیجه را می‌نویسید، پرسش‌های زیر را مورد نظر داشته باشید:

  1. پیامدهای این تجربه چه بود؟
  2. آیا همه چیز آن‌گونه که برنامه‌ریزی شده بود، پیش رفت؟
  3. آیا بار دیگر همه چیز را به نحو متفاوتی انجام خواهید داد؟
  4. آیا برای گسترش تجربه‌ی خود، پیشنهادی دارید؟

نمونه‌ای از نتیجه‌گیری که خوب نوشته شده است

برنامه‌ی "علوم روز تعطیل" اثر چشمگیری بر کشش دانش‌آموزان و والدین به علوم، هم در مدرسه و هم در جامعه، داشت. بسیاری از دانش‌آموزان منطقه‌ی ما، از خانواده‌های کم درآمد هستند. کشاندن والدین به مدرسه، چه شب‌ها و چه روز‌های تعطیل، اغلب مشکل است. با وجود این، در نخستین سال برنامه‌ی"علوم روز تعطیل" 100 شرکت‌کننده حضور یافتند، سال دوم، 150 نفر شرکت کردند. برای مدرسه‌ی کوچکی مانند مدرسه‌ی ما، این رشد بسیار چشمگیر به نظر می‌رسد.

نمره‌های آزمون‌های مدرسه نیز بهبود پیدا کرده است. بدون شک برنامه‌ی "علوم روز تعطیل" به خودی خود باعث این تفاوت معنی‌دار نشده بود. اما شور و شوقی که این برنامه و دیگر تلاش‌های مشارکتی والدین، مانند شب ریاضی، به وجود آورده بود، باعث شد نمره‌های پایین سال گذشته به نحو چشمگیری بهبود پیدا کند.

شاید بهترین نشانه برای موفقیت برنامه‌ی "علوم روز تعطیل" این باشد که کنجکاوی مدرسه‌های دیگر شهر را نیز برانگیخته بود و از ما می‌پرسدند که چگونه می‌توانند آن را در مدرسه‌ی خود پیاده کنند. ما خوشحالیم که شعار " علوم برای خانواده!" را در شهر خود گسترش داده‌ایم.

•  به پیامدهای تجربه اشاره کرده است.

•  چگونگی گسترش تجربه را شرح داده است.

•  پیکره‌ی مقاله را بازگو نکرده است.

فعالیتی که در این مقاله توضیح داده شد، تنها روی مدادهای شکسته تاکید نمی ‌ کند. دانشمندان و غیر دانشمندان از همان مهارت ‌ هایی استفاده می کنند که دانش آ م وزان را در طول انجام این فعالیت به تلاش وا می ‌ دارند. دانش ‌ آموزان شما پس از این فعالیت در می ‌ یابند که «علم نوعی تفریح و سرگرمی» است. آنان مانند دانشمندان فکر خواهند کرد و مسائلی را حل خواهند کرد که طی زندگی با آن ها روبه رو خواهند شد .

فعالیت ‌ های زیادی وجود دارند که اساس آن ‌ ها رابطه الگو با فرایند است و شما می ‌ توانید به همین شیوه ‌ ای که گفته شد، از آن ‌ ها بهره گیرید. با تحقیق درباره پرسش ‌ های زیر، در طول سال تحصیلی، مهارت ‌ های مشاهده ‌ گری و فرضیه سازی را در دانش آموزان خود تقویت کنید :  یک گره چگونه بافته شده است ؟  یک برگ کاغذ چگونه به دو قطعه کاغذ تبدیل شده است ؟

در میان گذاشتن سناریوهایی از زندگی واقعی با دانش آموزان ، اهمیت فرضیه سازی و مشاهده دقیق را به آنان نشان می دهد . برای مثال، یک افسر پلیس که درباره صحنه یک تصادف تحقیق می کند، فرورفتگی های ماشین ها ( الگوها) را می بیند و می پرسد ، «این تصادف چگونه رخ داده است ؟»(فرایند) . او ممکن است فرضیه های متفاوتی را در نظر بگیرد: از پهلو به هم برخورد کرده اند، از عقب برخورد کرده اند یا روی هم سرخورده اند .

•  به پیامدهای تجربه اشاره کرده است.

•  پیکره‌ی مقاله را بازگو نکرده است.

•  به شیوه‌های دیگر پوشش دادن هدف‌های مورد نظر در مقاله اشاره کرده است.

قسمت اول مقاله

  
تسهیلات مطلب
سایر مطالب این بخش سایر مطالب این بخش
نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ
ارسال به دوستان ارسال به دوستان


کد امنیتی را در کادر بنویسید >
::
دفعات مشاهده: 8115 بار   |   دفعات چاپ: 2712 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 304 بار   |   0 نظر
کتابخانه جزیره
Persian site map - English site map - Created in 0.063 seconds with 987 queries by yektaweb 3478